[73] Το Μεσαιωνικό Κάστρο της Λάρνακας

Το Μεσαιωνικό Κάστρο της Λάρνακας, κτίστηκε από τον Λουζινιανό βασιλιά Ιάκωβο Α΄[1382-1398]. Δεν γνωρίζουμε την αρχική του μορφή όταν κτίστηκε τον 14ο αιώνα. Η οικοδόμησή του στην παραλία έγινε για λόγους προστασίας του αγκυροβολίου των Αλυκών, που κατέστη το σημαντικότερο λιμάνι του βασιλείου, μετά την κατάληψη της Αμμοχώστου το 1373 από τους Γενουάτες. Σύμφωνα με ιστορικές μαρτυρίες στην ίδια θέση προϋπήρχε οχυρωματικό φρούριο, που κτίστηκε από τους Βυζαντινούς τον 11ο αιώνα επί εποχής των Κομνηνών αυτοκρατόρων.

Φωτ1: Μια από τις επιτύμβιες πλάκες του 16ου αιώνα. Διακρίνεται στο αριστερό χείλος γοτθική επιγραφή, ενώ στην αριστερή άνω γωνιά, οικόσημο

Όπως μας αναφέρει ο Κύπριος χρονογράφος Λ. Μαχαιρά, το «απλίκιν του πύργου της Αλυκής» δηλαδή το κάστρο, [από το ρήμα απλικεύω, που σημαίνει καταλύω], καταστράφηκε από τους Μαμελούκους το 1425, όταν τη χρονιά εκείνη εισέβαλαν στην Κύπρο. Τότε, οι Μαμελούκοι προελαύνοντας από την Αμμόχωστο προς τη Λεμεσό, είχαν καταστρέψει πολλά χωριά της Λάρνακας, όπως τα Κελλιά, το βασιλικό παλάτι στην Αραδίππου, την Αγρίνου [περιοχή κοντά στον Άγιο Γεώργιο τον Μακρή], τη Δρομολαξιά, το Κίτι κ.ά. Μετά το συμβάν αυτό το Κάστρο ανοικοδομήθηκε, αφού η ύπαρξή του μαρτυρείται από πολλούς επισκέπτες του δεύτερου μισού του 15ου και 16ου αιώνα που επισκέφθηκαν τις Αλυκές.

Φωτ 2: Τα κανόνια προς την πλευρά της θάλασσας είναι διαφόρων ιστορικών εποχών

Το Κάστρο έπαιξε σημαντικό ρόλο μέχρι το 1570, που οι Ενετοί το κατεδάφισαν για να μην πέσει στα χέρια των Τούρκων. Την χρονιά αυτή κατεδαφίστηκαν όλα τα Κάστρα στο νησί, εκτός από εκείνα που θα κρατούσαν την άμυνα της Κύπρου, δηλαδή τα φρούρια της Λευκωσίας, της Κερύνειας και της Αμμόχωστου.

Φωτ3: Η καμάρα κάτω από το μεσαιωνικό πύργο όπου εκτίθενται οι επιτύμβιες πλάκες

Σύμφωνα με τον Τζοβάννι Μαρίτι που έμεινε στη Λάρνακα από το 1760 έως το 1767, το Κάστρο ανακατασκευάστηκε από τους Τούρκους το 1625. Όπως αναφέρει ο ίδιος, το 1760 όταν το επισκέφθηκε, ήταν φρούριο Γενιτσάρων. Με τις ομοβροντίες των κανονιών του, υποδεχόταν οι αρχές της πόλης τα χριστιανικά καράβια που πλησίαζαν το λιμάνι των Αλυκών. Ήταν εφοδιασμένο με διάφορα εμβλήματα της Ενετικής Δημοκρατίας και ήταν – όπως αναφέρει – ένα μικρό και φτωχό τετράπλευρο κτήριο, χωρίς κανένα προπύργιο, σχεδόν ερειπωμένο.

Φωτ4: Το οικόσημο της φράγκικης οικογένειας Ντε Νόρες

Το διώροφο κτήριο στη βόρεια πλευρά του κάστρου, κτίστηκε από τους Τούρκους όπως μαρτυρεί σχετική επιγραφή πάνω από την είσοδο [1625]. Τα μεσαιωνικά τμήματα του Κάστρου βρίσκονται στη νότια και ανατολική πλευρά. Η τοιχοδομία των τμημάτων αυτών και η μορφολογία των καμάρων της νότιας πτέρυγας, μας παραπέμπουν στο 14ο αιώνα. Το νότιο ήμισυ της ανατολικής πλευράς προς την θάλασσα, καταλαμβάνεται από τμήμα του τετράγωνου πύργου, κάτω από το οποίο υπάρχει ευρύχωρο κοίλωμα σε μορφή εσωτερικής ημικυκλικής αψίδας που περιβάλλεται από ορθογώνιο ισχυρό κτίσμα (φωτ:3). Σήμερα εντός της αψίδας αυτής εκτίθενται επιτύμβιες πλάκες που χρονολογούνται από το 15ο έως το 18ο αιώνα. Στο βόρειο ήμισυ της ανατολικής πλευράς βρίσκονται παρατεταγμένα κανόνια διαφόρων χρονολογιών [τουρκοκρατίας και αγγλοκρατίας], μπροστά σε τοιχισμένες [κλειστές] πολεμίστρες (φωτ:2).

Φωτ5: Σκαλιστό κεφάλι λατίνου μοναχού, σε κιονόκρανο στην αυλή του κάστρου

Η νότια πλευρά του Κάστρου αποτελείται από σειρά δωματίων που καλύπτονται με ισχυρή οξυκόρυφη καμάρα. Κτιστή σκάλα στο νοτιοδυτικό άκρο της αυλής, οδηγεί στην επίπεδη οροφή των δωματίων αυτών και στην κορυφή του νοτιοανατολικού μεσαιωνικού πύργου με τις επάλξεις.

Στην αυλή του Κάστρου εκτίθενται δύο μεσαιωνικά κιονόκρανα. Στο ένα εξ΄αυτών υπάρχουν καλοδιατηρημένες ανάγλυφες μορφές λατίνων μοναχών και στις τέσσερις πλευρές του κιονόκρανου (φωτ:5) . Το σημαντικότερο των εκθεμάτων, είναι το οικόσημο που αποδίδεται στη μεγάλη μεσαιωνική οικογένεια των Ντε Νόρες και εκτίθεται σε αίθουσα της νότιας πτέρυγας (φωτ:4). Το οικόσημο αυτό σε σχήμα θυρεού-ασπίδας, φέρει στην κορυφή του σε οριζόντια διάταξη τρεις ισομεγέθεις σταυρούς, παρατεταγμένους ο ένας δίπλα στον άλλο. Η οικογένεια Ντε Νόρες και συγκεκριμένα ο Φίλιππος Ντε Νόρες κατείχε τον οικισμό της Αγρίνου από το 1474 [περιοχή Αγίου Γεωργίου του Μακρή]. Επίσης στη βορειοδυτική γωνία της αυλής βρίσκεται κρήνη πάνω στην οποία αναγράφεται η χρονολογία 1765 (φωτ:6).

Φωτ6: Η πετρόκτιστη κρήνη στην αυλή, φέρει τη χρονολογία 1765

Για το κάστρο στην αρχή της Αγγλοκρατίας, βλέπε θέμα: 24, κατηγορία: Αγγλοκρατία.

Πηγή: 1. Λεόντιος Μαχαιράς, Χρονικόν, παρ : 657, εκδ., Άντρου Παυλίδη, Φιλόκυπρος, 1995. 2. Τζιοβάνι Μαρίτι, Travels of the Island of Cyprus, London 1971. 3. Άντρος Παυλίδης, Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια [Μ.Κ.Ε], τόμ., 8, σσ. 278-279, Λευκωσία 1988.

About these ads
This entry was posted in Ιστορικά κτήρια, Μεσαιωνικές αναφορές, Μνημεία. Bookmark the permalink.

Υποβολή απάντησης

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

WordPress.com Logo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Log Out / Αλλαγή )

Twitter picture

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Log Out / Αλλαγή )

Facebook photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Log Out / Αλλαγή )

Google+ photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Log Out / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s