[399] Επιστολή προς πελάτες για καλή εμπορική συνεργασία.

Η επιστολη ημερ. 8 Ιαν. 1962 στάλθηκε από τους ιδιοκτήτες της εταιρείας ελαστικών «Άρμα» Λεμεσού Λ. Κουδουνάρη και Τ. Χαραλαμπίδη προς τους πελάτες τους Κωστάκη Γεωργίου και Μιχάλη Καραγιώργη στη Λάρνακα που είχαν ανοίξει βουλκανιζατέρ στην οδό Ερμού 75, παρά το αμαξουργείο του Δημητρού Παύλου.

Σε κόλλες τετραδίου και σε άπταιστη καθαρεύουσα επισημαίνουν στους νεαρούς στο παζάρι, τη σημασία της σωστής επιχειρηματικότητας, συμβουλεύοντάς τους σε πνεύμα πατρικό: «… επιθυμούμεν να τονίσωμεν την προσοχήν σας εις το ότι όλαι αι πωλήσεις ελαστικών (…) διεξάγονται τοις μετρητοίς, επομένως έχετε τούτο πάντοτε κατά νουν, άλλως θα χάνετε και τους πελάτας σας και τα χρήματά σας, διά τούτο αι πωλήσεις σας προς τους πελάτας σας πρέπει να είναι τοις μετρητοίς…»

‘Αλλες εποχές, άλλοι τρόποι εμπορικής συναλλαγής!

 

 

 

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

[398] Οι δύο μιναρέδες του Μπουγιούκ Τζαμί Σκάλας. Μια εξήγηση.

6 (2)Μια φωτογραφία της δεκαετίας του ’20, αποτυπώνει το τέμενος Μπουγιούκ Τζαμί με δύο μιναρέδες. τον σημερινό και έναν μισογκρεμισμένο. Την εξήγηση δίνει ο γιατρός-ιστοριοδίφης Νεοκλής Κυριαζής στο βιβλίο του Συλλογή Ιστορικών Ειδήσεων της πόλεως Λάρνακα-Σκάλα, σ. 48: Στις 16/28 Νοεμ. 1856 λόγω πυρκαγιάς στην πυριτιδαποθήκη του μεσαιωνικού φρουρίου υπέστη βλάβες το τέμενος Μπουγιούκ Τζαμί στον τουρκομαχαλά της Σκάλας. Από την πυρκαγιά υπέστη ζημιές ο μιναρές στη ΒΑ γωνία του τεμένους. Το 1902 ανεγέρθη στη ΝΑ γωνία ο σημερινός μιναρές.

Φωτογραφία: Μύρων Χριστοφίδης – παραχώρηση: Κρίτων Γεωργιάδης.

 

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

[397] Ο ζωγράφος Στας Παράσχος ως ποιητής

Scan-002Ο Στας Παράσχος γεννήθηκε στο χωριό Αναφωτία της επαρχίας Λάρνακας το 1933. Ήταν συμμαθητής στο δημοτικό σχολείο του χωριού του με τον ήρωα Μιχαλάκη Παρίδη. Εγκαταστάθηκε στη Λάρνακα το 1945 και φοίτησε στο Εμπορικό Λύκειο. Το 1953 μετακόμισε στο Ηνωμένο Βασίλειο όπου  σπούδασε ζωγραφική. Το 1969 επέστρεψε στην Κύπρο και ίδρυσε στην Αμμόχωστο το «Κυπριακό Κολλέγιο Τέχνης». Μετά την τουρκική εισβολή μετακόμισε στην Κάτω Πάφο και το 1985 στο χωριό Λέμπα. Τα τελευταία χρόνια ήταν διευθυντής του Κολλεγίου Τέχνης στη Λέμπα και στη Λάρνακα. Ως εικαστικός έχει διεθνή αναγνώριση κυρίως στο Ηνωμένο Βασίλειο. Λιγότερο γνωστή είναι η λογοτεχνική του παρουσία. Παραθέτω δύο ποιήματά του που εντόπισα σε περιοδικά (το δεύτερο δημοσιεύτηκε μετά τον θάνατό του).

Το τραγούδι μου (περ. Κυπριακά Γράμματα, ΙΣΤ΄ 1951, σ. 230)

Θέλω κι’ εγώ να διαβάσω βιβλία, / θέλω κι’ εγώ μια δουλειά να δουλέψω, / θέλω κι’ εγώ να μπω σε σχολεία / κι’ άλλες ημέρες να μη ζητιανέψω. // Θέλω ταξίδια, να βλέπω τοπία, / θάλασσες νέες, καινούργια μια φύση, / θέλω να νοιώσω τι είν’ ευτυχία, / θέλω να φύγει από μένα η φθίση. // Θέλω κι’ εγώ σαν τους λίγους να ζήσω, / θέλω να φύγουνε οι αγωνίες, / θέλω κ’ εγώ σαν αυτούς να κυλήσω / μες σε θερμές αγκαλιές γυναικείες… // Μια κι’ όμως δεν έχω εκείνο που θέλω, / δίνω τη λίγη ζωή που κατέχω / για των ανθρώπων των άλλων το μέλλο. / Τίποτα άλλο να δώσω δεν έχω.

Η Γιαλλούρα και η Κλεοπάτρα (περ. Άνευ, τχ. 62, 2017)

Πολυώροφα κτίσματα / υποχωρούν και ανασυντάσσονται / σε στοιβάδες μπετόν. // Μέσα σε γρίζα συμφορά / απομεινάρια άλλων εποχών / ξεπροβάλλουν σαν κυκλάμινα / σε ρωγμή πεζοδρομίου. // Στον Αϊ Λάζαρο / προσεύχονται προσκυνητές / που δεν γνώρισαν ποτέ ζωή / και φοβούνται τον θάνατο. / Η οδός Νερού* άλλαξε ονομασία / απόκτησε αστική αξιοπρέπεια / και οι τιμές περιουσίας ανέβηκαν. // Τους παλιούς / εδώ πωλούσανε αγάπη / η Γιαλλούρα και η Κλεοπάτρα / κυκλοφορούν σαν φαντάσματα / μέσα στην εξαντλημένη μνήμη.

*Η οδός Νερού κοντά στην περιοχή του Αγίου Λαζάρου ήταν ο δρόμος όπου είχαν τα σπίτια τους γυναίκες ελευθερίων ηθών.

Διατηρείται η ορθογραφία των κειμένων.

Φωτογραφία: Λούης Περεντός.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

[396] Μια πρώιμη φωτογραφία των προπυλαίων του ΓΣΖ

1931 απρ'ιληςΜια από τις πρώτες φωτογραφικές απεικονίσεις των προπυλαίων του ΓΣΖ τον Απρίλιο του 1931. Το 1927 το συμβούλιο του Γυμναστικού Συλλόγου Ζήνων που ιδρύθηκε το 1892 με το όνομα «Κιτιακός Σύλλογος», αγόρασε κομμάτι γης στην αρχή της σημερινής λεωφόρου Αρτέμιδος έναντι του ποσού των 516 λιρών για ανέγερση σταδίου. Το 1928 το ΓΣΖ παραδιδόταν στα αθλητικά νιάτα της πόλης, ενώ τον Απρίλη του ίδιου χρόνου έγιναν οι 18οι Παγκύπριοι Αγώνες. Λίγο αργότερα προστέθηκαν τα προπύλαια.

Φωτογραφία: Αρχείο Φοίβου Σταυρίδη

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

[395] Λουτβίκ Αστζιάν, ο πρώτος αρμένιος οδοντογιατρός της Λάρνακας

Loutfik and Victoria2Ο Δρ. Λουτφίκ Αστζιάν γεννήθηκε το 1886 στο Χαρπέρτ. Ήταν το νεότερο παιδί των Μαρτυρός Καραμελκονιάν και Άννας Χαρουτουνιάν. Ορφάνεψε σε ηλικία 2 ετών όταν ο πατέρας του πέθανε κατά τη διάρκεια εξαγωγής δοντιού από τον κουρέα της πόλης (γι’ αυτό μάλλον έγινε οδοντίατρος). Έτσι, πήγε σε ορφανοτροφείο στην Ταρσό, στης οποίας το κολλέγιο σπούδασε, ενώ στη συνέχεια αποφοίτησε ως οδοντίατρος από την Κωνσταντινούπολη.
Όταν στρατολογήθηκε στον Οθωμανικό Στρατό, κέρδισε την εύνοια του Τζεμάλ Πασά, έγινε Συνταγματάρχης και υπηρέτησε στα Ιεροσόλυμα. Όταν αποστρατεύθηκε, νυμφεύτηκε στην Αλεξανδρέττα τη Βουλγαροεβραία Βικτώρια, στρατιωτική νοσοκόμα και έζησαν στα Άδανα μέχρι το 1921. Με την αποχώρηση των γαλλικών στρατευμάτων από Κιλικία, έφυγε από τα Άδανα και με την οικογένειά τους εγκαταστάθηκε στη Λάρνακα.
Στη Λάρνακα αγόρασε ένα μεγάλο κομμάτι γης από τον Χαρουτιούν Παλαμουτιάν, στο οποίο φύτεψε την ποικιλία των μικρών αγγουριών, που ήταν άγνωστη τότε στην Κύπρο. Χρησιμοποίησε σπόρους που του έστειλε ένας εξάδελφός του από την Καλιφόρνια. Η περιοχή γνωστή ως «τσιφλίκι του Αστζιάν» απαλλοτριώθηκε το 1974 ως τμήμα του αεροδρομίου Λάρνακας.
Χάνοντας την ελπίδα της επιστροφής, γύρω στα 1922-1923 πήγε στη Βηρυτό, αγόρασε οδοντιατρικό εξοπλισμό και άνοιξε οδοντιατρείο στην οδό Ερμού, στο σπίτι που ενοικίαζε. Έγινε πολύ γνωστός οδοντίατρος, με βοηθό τη σύζυγό του Βικτώρια και τον αναγιωτό γιο τους, Χοβσέπ Σαριάν, που αργότερα άνοιξε δικό του οδοντιατρείο στη Λευκωσία.
Ο Λουτφίκ ήταν σημαίνουσα προσωπικότητα της αρμενικής κοινότητας της Λάρνακας, και της ευρύτερης κοινωνία της πόλης. Υπήρξε, επίσης, μέλος της μασονικής στοάς «Κίμων» στη Λάρνακα. Απεβίωσε το 1935 από καρκίνο, ενώ την επόμενη χρονιά απεβίωσε η σύζυγός του.
Το έργο του συνέχισαν ο γιος του, Δρ. Αντρανίκ Λ. Αστζιάν (υπηρέτησε ως Εκπρόσωπος της Αρμενικής Κοινότητας, 1970-1982) και ο εγγονός του, Δρ. Αντρανίκ Α. Αστζιάν, αμφότεροι στη Λευκωσία.

Πληροφορίες και φωτογραφία: Αλέξανδρος Μ. Χατζηλύρας.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

[394] Ο γιατρός Αντώνης Τσέπης και ο γιος του Νικόλας Τσέπης, ο πρώτος φαρμακοποιός της Λάρνακας

Ο Αντώνης Τσέπης (1843-1905) ήταν από τους πρώτους γιατρούς στη Λάρνακα. Καταγόταν από την Ύδρα και ήταν γιος του αγωνιστή του 1821 και πλοιάρχου του Ελληνικού Βασιλικού Ναυτικού Γκιώνη Τσέπη. Ο ίδιος πολέμησε στις επαναστάσεις της Κρήτης. Νυμφεύτηκε την Μαρίτσα Πιερίδου, αδελφή του πρώτου δημάρχου Λάρνακας, Ζήνωνα Πιερίδη.

Ο γιος του Νικόλαος Τσέπης (1892-1965, στο πρώτο του φαρμακείο κάτω από το σπίτι του στη Λαϊκή γειτονιά (οικία σήμερα του Νικόλα και της Φωφώς Κλούνη) -ελλείψει τότε μικροβιολογικών εργαστηρίων- έκανε εξετάσεις αίματος και ούρων. Γι αυτό και δικαίως μπορεί να θεωρηθεί όχι μόνο ως ο πρώτος φαρμακοποιός αλλά και ως ο πρώτος μικροβιολόγος της Λάρνακας. Οι παλαιοί θυμούνται το φαρμακείο του στην οδό Ερμού, κοντά στη Δημοτική αγορά.

Φωτογραφικό αρχείο: Νικόλα Κλούνη

Posted in Uncategorized | 2 Σχόλια

[393] Παλιό σπίτι στην Αραδίππου

IMGΤο σπίτι στην Αραδίππου του Παύλου Νικολάου (Αμερικάνου) οικοδομήθηκε το 1893 (η χρονολογία ήταν γραμμένη στο υπέρθυρο). Ο Νικολάου ήταν από τους πρώτους τυροκόμους που εξήγαγε τυροκομικά προϊόντα στην Αίγυπτο. Το τυροκομείο και οι αποθήκες βρίσκονταν στο πίσω μέρος του σπιτιού. Η φωτογραφία είναι της δεκαετίας του ’30. Στον δρόμο ένα κάρο κάνει χώρο να περάσει γαϊδούρι φορτωμένο θρουμπιά. Δυο περαστικοί ντυμένοι με αστική φορεσιά παρακολουθούν, μια χωρική με κατσίκα και τα παιδιά να κοιτάζουν έκπληκτα τον φακό. Δεξιά τα πλίθινα σπίτια της παλιάς Αραδίππου.

Φωτο:Φλωρεντία Καλλή

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε