[392] «Παλαιοί τεχνίτες της Λάρνακας»: Το νέο βιβλίο του Σωκράτη Αντωνιάδη.

20180317_123335 (2)

Του Λούη Περεντού

Κυκλοφόρησε το καινούργιο βιβλίο του γιατρού-ερευνητή Σωκράτη Τ. Αντωνιάδη με τίτλο «Παλαιοί Τεχνίτες της Λάρνακας». Πρόκειται για μια καλαίσθητη έκδοση 289 σελίδων, με κείμενα που αναφέρονται στους γνωστότερους εκπροσώπους 13 παλαιών επαγγελμάτων, με πολλές αδημοσίευτες φωτογραφίες και με ευρετήριο ονομάτων. Τυπώθηκε από τις εκδόσεις «Βιβλιοεκδοτική». Το εξώφυλλο -μια παλιά αδημοσίευτη φωτογραφία από το καρνάγιο της Σκάλας- επιμελήθηκε ο Παύλος Ιασονίδης. Το βιβλίο προλογίζει ο πρώην Πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Λάρνακας, Όθωνας Θεοδούλου, ο οποίος μεταξύ άλλων αναφέρει πως πρόκειται για «ένα βιβλίο που έλειπε από τη βιβλιογραφία των επαγγελμάτων».

Ο ίδιος ο συγγραφέας δίδει το στίγμα του βιβλίου του στο σύντομο εισαγωγικό σημείωμα: “Το βιβλίο αποτελεί φόρο τιμής στους ανθρώπους που άφησαν τη σφραγίδα τους στη φυσιογνωμία της Λάρνακας, με έργα χειρονακτικής δημιουργίας.

Στη συντριπτική τους πλειοψηφία τα ιστορικά εγχειρίδια αναφέρονται, σε επώνυμους, σε μέλη επιφανών οικογενειών ή σε ιστορικά γεγονότα μεγάλης σπουδαιότητας που σημάδεψαν την ιστορία, σε τοπικό και ευρύτερο επίπεδο. Εδώ γίνεται μια εξαίρεση. Πρωταγωνιστές δεν είναι οι μεγάλοι και οι τρανοί αλλά οι απλοί άνθρωποι του καθημερινού μόχθου, που μέσα από τις αντίξοες συνθήκες των περασμένων δεκαετιών, όπου η οικονομική ανέχεια δεν άφηνε πολλά περιθώρια επιλογών, αξιώθηκαν με την εργασία τους να αφήσουν το αποτύπωμά τους στη συλλογική μνήμη της πόλης.

Είναι με μεγάλη ικανοποίηση που γράφω γι’ αυτούς, σκεφτόμενος, πως οι απόγονοί τους μάλλον δεν θα είχαν ποτέ φανταστεί πως τα ονόματα των δικών τους ανθρώπων, θα συγκαταλέγονταν στις σελίδες κάποιου βιβλίου, με τα ανάλογα βιογραφικά στοιχεία, με αναφορά στις ιδιαιτερότητες, τα τάλαντα και τις ιδιορρυθμίες τους και τις προσωπικές πινελιές με τις οποίες χρωμάτισαν τον χωροχρόνο της μικρής κοινωνίας της Λάρνακας. Μέσα από αυτή την ανθρωπογεωγραφία της καθημερινής ζωής, το βιβλίο επιδιώκει να διασώσει ένα κράμα συναισθημάτων όχι ως στείρα προσκόλληση στο παρελθόν, αλλά ως μια τρυφερή ανάμνηση ενός παρελθόντος που καθόρισε σε μεγάλο βαθμό το παρόν σε προσωπικό και συλλογικό επίπεδο.

Κάθε χειρονακτικό επάγγελμα έχει την ξεχωριστή του αξία. Οι δυσκολίες περιγράφονται στις διηγήσεις των λίγων επιζώντων τεχνιτών ή των συγγενών τους, ενώ η δεξιότητά τους φαίνεται από τα έργα τους για τη δημιουργία των οποίων χρειάστηκε ιδρώτας, ικανότητα, πόνος και πολλή ευρηματικότητα. Έργα, που ακόμα γητεύουν τις αισθήσεις, συγκρινόμενα με τα ψυχρά βιομηχανοποιημένα προϊόντα του σήμερα.

Το βιβλίο αναφέρεται σε τεχνίτες 13 επαγγελμάτων: Αμαξουργοί, Αργυροχρυσοχόοι, Επιπλοποιοί και Καρεκλάδες, Καραβομαραγκοί, Κηροποιοί, Κωμοδρόμοι, Λιθοξόοι, Παπλωματάδες, Ράφτες και Ράφταινες, Σκαρπάρηδες και Τσαγκάρηδες, Ταλιαδόροι (ξυλογλύπτες), Τενεκετζήδες και Χαλκωματάδες. Τα περισσότερα από αυτά εξέλιπαν.

Την προσπάθεια, δυσκόλεψε ο πανδαμάτορας χρόνος, ο οποίος εξαφανίζει δυστυχώς τις πληροφορίες που δεν καταγράφηκαν όταν θα έπρεπε. Παρόλα αυτά, δεν ακυρώθηκε η αρχική ιδέα που ήταν η καταγραφή των παλαιοτέρων τεχνιτών, αυτών που γεννήθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα και τις τέσσερις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα και άνοιξαν δρόμους στους νεότερους τεχνίτες, οι οποίοι χρησιμοποιούν πλέον βιομηχανικά μέσα παραγωγής. Οι πληροφορίες διασταυρώθηκαν με τρόπο σχολαστικό και επίμονο, έτσι ώστε τα γραφόμενα να ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα”.

Είναι το τέταρτο βιβλίο έρευνας του Σωκράτη Αντωνιάδη με θέμα τη γενέθλια πόλη του. Προηγήθηκαν: Τα Μεσαιωνικά κατάλοιπα στην επαρχία της Λάρνακας, Μιχαλάκης Παρίδης ο αγωνιστής-ποιητής της ελευθερίας και Η Λάρνακα του Πουρίνου.

Το βιβλίο διατίθεται από τα βιβλιοπωλεία της Λάρνακας: ACADEMIC(24628401), ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ(24624367), ΓΕΩΡΓΙΑΝΑ(24818422), ΤΟΦΑΡΙΔΗ(24654912).

Στη Λευκωσία από τα βιβλιοπωλεία: ΕΛΛΑΣ(22679058), ΜΑΜ(22753536), ΣΟΛΩΝΕΙΟ (22666799), MOUFFLON(22665155).

Επίσης τηλεφωνώντας στον αριθμό: 99665374.

 

Advertisements
Posted in Βιβλία | Σχολιάστε

[391] Κατασκευή παραδοσιακού αμαξιού στη Στοά Κλεόπα

Πρόσφατα Αθηενίτης τεχνίτης κατάφερε και κατασκεύασε ένα παραδοσιακό κυπριακό αμάξι. Πρόκειται για κάρο. Το κύριο χαρακτηριστικό του είναι πως σέρνεται από μουλάρι ή άλογο που δένεται σε δυο παράλληλους δοκούς (τεμόνια), σε αντίθεση με την καρρέττα που έχει μεγαλύτερο αμάξωμα και σέρνεται από δυο βόδια (βοϊδάμαξα) δεμένα σε κεντρικό άξονα.

IMG_5944

IMG_5947

Ο σιδερένιος καπλαμάς και ο άξονας. Τα μεταλλικά εξαρτήματα του τροχού από παλιό κάρο.

Ο κατασκευαστής χρησιμοποίησε κάποια παλιά εξαρτήματα, όπως τον μεταλλικό άξονα και τους σιδερένιους καπλαμάδες που ενσωμάτωσε στην περιφέρεια των τροχών.

Τα κάρα τα χρησιμοποιούσαν για τη μεταφορά διαφόρων υλικών στις πόλεις και τα χωριά (υλικά οικοδομής, νερό, ξυλεία, δεμάτια, λίπασμα, χώμα, άμμο, χαλίκια από ποταμούς, καθώς και τη σοδειά σε δεμάτια από τα χωράφια στα αλώνια), όπως και ανθρώπινο δυναμικό ή ως μεταφορικό μέσο. Τα παλιά χρόνια με κάρα ταξίδευαν οι προσκυνητές μέχρι τον Απόστολο Ανδρέα.

Posted in Λαϊκές παραδόσεις | Σχολιάστε

[390] «Αποθήκες», παλιά και αναπαλαιωμένα της οδού Αγίου Λαζάρου

Δύο φωτογραφίες που τις χωρίζουν 25 χρόνια και δείχνουν ένα τμήμα της ιστορικής οδού Αγίου Λαζάρου με κτήρια αναπαλαιωμένα και παλιά.

Η φωτογραφία λήφθηκε σε παρέλαση. Στο στιγμιότυπο ομάδα από λυκόπουλα με επικεφαλής τον «εξάρχη» της ομάδας, παιδί τότε Παύλο Ιασονίδη.

IMG_0002

IMG_5900

  1. Πολυχώρος «Αποθήκες» – αναπαλαιωμένο.
  2. Οικία Μαρούλας Μαυρονικόλα – αναπαλαιωμένο ως LOKAL HOTEL (θα ακολουθήσει μελλοντικό αφιέρωμα).
  3. Ακίνητα οικογένειας Ιερείδη πρώην μουχτάρη Σκάλας – διατηρητέα.
Posted in Δρόμοι και Πλατείες | Σχολιάστε

[389] Στη γωνία Ζήνωνος Κιτιέως και Ευανθίας Πιερίδη

tilpian 3 Ζήνωνος Κιτιέως

Δεκαετία ’60. Παρέλαση στην οδό Ζήνωνος Κιτιέως. Δεξιά το φωτογραφείο Τιλπιάν (Ιστορικό Αρχείο Δήμος Λάρνακας).

IMG_5893

2016 (φωτ: Σωκράτη Αντωνιάδη).

Ένα υποστατικό στη γωνία των οδών Ζήνωνος Κιτιέως και Ευανθίας Πιερίδη στέκει ακόμα.

Σ’ αυτό, όπως δείχνει η φωτογραφία είχε το φωτογραφείο του τη δεκαετία ’60 ο γνωστός Αρμένιος φωτογράφος Μηνάς Τιλπιάν. Σήμερα στεγάζει εμπορικό κατάστημα.

Από τις δυο φωτογραφίες φαίνεται πως το ανώγειο παλιά ήταν κατοικία με το μπαλκόνι φορτωμένο άνθη.

Posted in Δρόμοι και Πλατείες, Πολεοδομικά | Σχολιάστε

[388] Οι γάμοι, ο τάφος του Αγίου Λαζάρου και η Φανερωμένη

cf86ceb1cebdceb5cf81cf89cebcceb5cebdceb73

Εκκλησία Φανερωμένης. Κτίστηκε το 1920 (Ιστορικό Αρχείο Δήμου Λάρνακας).

Μέχρι το 1967 οι γάμοι των ενοριτών της εκκλησίας του Αγίου Λαζάρου δεν γίνονταν στην εκκλησία της ενορίας, δηλ. στο Άγιο Λάζαρο λόγω μιας επικρατούσας αντίληψης που έλεγε πως δεν πρέπει να γίνονται γάμοι εκεί λόγω της παρουσίας του τάφου του Αγίου Λαζάρου.

Για να καλυφθεί η ανάγκη αυτή κτίστηκε το 1920, με συνδρομές της εκκλησίας και των ενοριτών του Αγίου Λαζάρου, η εκκλησία της Φανερωμένης δίπλα απο τον υπόγειο μυκηναϊκό τάφο που είχε ανακαλυφθεί γύρω στα 1870 και χρησιμοποιήθηκε ως λατρευτικός χώρος για την τέλεση κάποιων θρησκευτικών γιορτών.

Από την εποχή αυτή και το προσκλητήριο του γάμου του Κυρίου Μιχαήλ Βωβίδη και της Δ/δας Μαρίας Χρ. Θεοδοσίου (κατά παραχώρηση Τάκη Βωβίδη).

IMG_0004

Posted in Κοινωνική ζωή, Προσωπικές ιστορίες | Σχολιάστε

[387] Το κέντρο «Ηράκλης» στον Δημοτικό Κήπο της Λάρνακας

ZZZZZZZ

Κέντρο «Ηράκλη».

Με τη δημιουργία του Δημοτικού Κήπου το 1918 κτίστηκε ένα μικρό περίπτερο μέσα στον κήπο για τις ανάγκες των επισκεπτών και για τη διοργάνωση χοροεσπερίδων και  φιλανθρωπικών εκδηλώσεων. Ονομάστηκε «Ζαννέτειο» πως τιμή του τότε δημάρχου Φίλιου Ζαννέτου. Το 1935 κατασκευάστηκε γήπεδο τέννις δίπλα από το περίπτερο, στη θέση που βρίσκεται σήμερα η Δημοτική Βιβλιοθήκη. Επί δημαρχίας Λύσου Σανταμά (1946-1953) δημιουργήθηκε μικρός ζωολογικός κήπος.

DDDDDDDDDD

Χαριτωμένη διαφήμιση του «Ηράκλη» το 1978 (περιοδικό Κατακλυσμός 1978 Δήμου Λάρνακας).

Στις αρχές της δεκαετίας του ’60 στα πλαίσια ανακαίνισης του χώρου, το «Ζαννέτειο» περίπτερο κατεδαφίστηκε και κτίστηκε μια αίθουσα εκδηλώσεων, η οποία λειτούργησε ως εστιατόριο, το γνωστό Κέντρο «Ηράκλη». Σ’ αυτό γίνονταν ακόμα χοροί αθλητικών σωματείων, γάμοι, εκθέσεις κλπ.

Το 1997 επί δημαρχίας Γεωργίου Λυκούργου (1991-2001) εγκαινιάστηκε στη θέση του «Ηράκλη» το χειμερινό Δημοτικό Θέατρο Λάρνακας.

Posted in Δήμος Λάρνακας, Κοινωνική ζωή | Σχολιάστε

[386] Το περίπτερο της πλατείας βασιλέως Παύλου στη Λάρνακα. Τότε και τώρα

ΚΟΤ

Τότε…

IMG_5882

Τώρα.

IMG_5877

Το περίπτερο βλέποντάς το από την πλευρά της θάλασσας.

Το 1928 τα Δημόσια Έργα της αποικιακής διοίκησης έκτισαν ένα περίπτερο με σκοπό την έκθεση και πώληση κυπριακών προϊόντων για τους ξένους που αποβιβάζονταν στο λιμάνι της Λάρνακας.

Σήμερα το αποικιακού τύπου αυτό κτίσμα φιλοξενεί τα γραφεία του Κυπριακού Οργανισμού Τουρισμού (ΚΟΤ).

Στις δυο φωτογραφίες φαίνονται οι αλλαγές που συνέβησαν στον περιβάλλοντα χώρο. Το περίπτερο παραμένει σε γενικές γραμμές αναλλοίωτο με ευανάγνωστες τις επιγραφές εποχής, The famous Cyprus Lace και πιο κάτω Cyprus wine. Πολλοί από τους ευκαλύπτους κόπηκαν, στους δρόμους κυκλοφορούν ακόμα βοϊδάμαξες, ένα αυτοκίνητο διακρίνεται δίπλα στην άμαξα, ένα άλλο στην είσοδο του περιπτέρου, ο ποδηλάτης και κάποιοι πεζοί. Το πετρόκτιστο οίκημα Μαντοβάνη αριστερά δεν υπάρχει σήμερα. Αντικαταστάθηκε από πολυώροφη πολυκατοικία.

Posted in Δρόμοι και Πλατείες | Σχολιάστε