[02] Τα λευκαρίτικα κεντήματα. Ιστορία και σχέδια

Κεντήτριες των Λευκάρων σε φωτογραφία του 1927

 

Η ιστορία των λευκαρίτικων κεντημάτων ξεκινά τον 16ο αιώνα, όταν οι Ενετοί καταλαμβάνοντας την Κύπρο, μετέφεραν εδώ την ιταλική κεντητική χειροτεχνία. Φαίνεται ότι οι γυναίκες του χωριού που δούλευαν στα ενετικά αρχοντικά και ήξεραν να κεντούν τα  ασπροκεντήματα, όταν είδαν τα βενετσιάνικα χειροτεχνήματα πήραν από αυτά νέα σχέδια και βελονιές, με αποτέλεσμα την ανανέωση  των ντόπιων κεντημάτων. Από το πάντρεμα αυτό δημιουργήθηκε ένα νέο πιο σύνθετο είδος κεντήματος, που καλύπτει μια μεγάλη ποικιλία σχεδίων με ονόματα από την κυπριακή φύση και το περιβάλλον, όπως, το τυλιχτό, το αθάσι, η μαργαρίτα, το μακουκούδι, “τα παραθύρκα της Χατζηπεζούνας”, το “μη με λησμόνει”, η ταγίαδα, ο ποταμός, ο αρβαλωτός, το καρούλλι, το μηλούδι, ο κλωνοτός, ο αμματωτός, ο αραχνωτός, ο απλός, ο διπλός κλπ. Από την επίδραση αυτή, ένας τύπος λευκαρίτικου κεντήματος φέρει το χαρακτηριστικό όνομα βενέτικος [Venice]. Στον τύπο αυτό, δεν υπάρχουν γεωμετρικά σχήματα αλλά μορφές ανθρώπινες ή από το ζωϊκό βασίλειο [πουλιά κά].

Για τη σχέση Βενετίας-Λευκάρων στο κέντημα, η ερευνήτρια Αγγελική Πιερίδου γράφει: Τα λευκαρίτικα διατηρούν ορισμένα στοιχεία των παλιών κυπριακών κεντημάτων όπως το “ξιφτιστό” κέντημα, αλλά οι “ταγιάδες” [κοφτά] και τα γεωμετρικά σχήματα με την ανεβαστή βελονιά, που είναι τα κυριότερα χαρακτηριστικά τους, δεν υπάρχουν σε άλλο κυπριακό κέντημα. Τα λευκαρίτικα έχουν μεγάλη ομοιότητα με παλιά ιταλικά κεντήματα. Οι ταγιάδες και τα “γεμωτά” [ανεβατά] σχέδια, αυτά που λείπουν από άλλα κυπριακά κεντήματα, είναι κοινά και στα ιταλικά και στα λευκαρίτικα κεντήματα.

Πηγή: Αγγελική Πιερίδη, Κυπριακή Λαϊκή Τέχνη, σσ.43-50, Δημοσιεύματα της Εταιρείας Κυπριακών Σπουδών, Λευκωσία 1991.

Advertisements
This entry was posted in Θέματα από την Επαρχία. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s