[26] Πληροφορίες περί του ναού της Παναγίας Χρυσοπολιτίσσης του Λαρνάκου

Στην πιο πάνω φωτογραφία του 1925, διακρίνεται αριστερά, η νοτιοδυτική προέκταση της στοάς που κατεδαφίστηκε τη δεκαετία του 1930.

Το όνομα Χρυσοπολίτισσα προέρχεται από μια ονομασία του αρχαίου Κιτίου τη  Χρυσόπολη. Την άποψη αυτή υποστηρίζει και ο G. Jeffery, που αναφέρει στο έργο του, ότι το όνομα αυτό εξάγεται «από ένα αρχαίο προσδιορισμό του Κιτίου». Επίσης ο Αρχιεπίσκοπος Σιναίου Κωνστάντιος, που βρισκόταν στην Κύπρο αρχές του 19ου αιώνα, περιγράφοντας τη Σκάλα και τη Λάρνακα, αναφέρει τα εξής: «Η Λάρνακα είναι θεμελιωμένη πάνω στα ερείπια μιας πόλης η οποία ονομάζεται Χρυσόπολις, και η οποία βρίσκεται σε μικρή απόσταση από το Κίτιο» [περιοχή Παμπούλας και Καθαρής].

Σύμφωνα με το Ρωμαίο γεωγράφο Στράβωνα, κοντά στη Χρυσόπολη, ήταν το κλειστό λιμάνι του Κιτίου [περιοχή Παμπούλας-γήπεδα αντισφαίρισης].

Από μια γραπτή μαρτυρία ο ναός μπορεί να χρονολογηθεί το 12ο αιώνα. Η μαρτυρία αυτή βρίσκεται στον Κώδικα/χειρόγραφο 23 της Λαύρας του Αγίου Σάββα Ιεροσολύμων και αναφέρει τα εξής: «Ηγοράσθη το παρόν άγιον ευαγγέλιον δια συνδρομής και πολλού πόθου κυρού Ιωάννου του παπά Βραχίμη και της συμβίας αυτού κυρά(ς) Χουζίρες, και ετέθη εις τον πάνσεπτον ναόν της υπεραγίας Θεοτόκου της επισκοπής Κιτέου (Κιτίου), εις άσπρα της Κύπρου ιβ΄χάρις ψυχής αυτών».

Το κείμενο αυτό γράφτηκε πριν το 1260, αφού μετά τη χρονιά αυτή, η Επισκοπή Κιτίου αφού πρώτα καταργήθηκε, ενσωματώθηκε στη Λατινική Αρχιεπισκοπή Λευκωσίας, δυνάμει της «Κυπριακής Βούλας» του πάπα Αλεξάνδρου Δ΄. Επομένως το χειρόγραφο [που κάνει αναφορά στην Επισκοπή Κιτίου] ανήκει στην προ του 1260 περίοδο της Φραγκοκρατίας ή στην τελευταία Βυζαντινή περίοδο της κυπριακής ιστορίας . Όσον αφορά το «ναόν της υπεραγίας Θεοτόκου της επισκοπής Κιτίου», δεν είναι άλλος από την εκκλησία της Χρυσοπολίτισσας, που ίσως τότε να μην είχε πάρει ακόμα την σημερινή της προσωνυμία.

Ο σημερινός ναός είναι δίκλιτος, με την Αγία Τράπεζα και την Ωραία Πύλη να βρίσκονται στο νότιο κλίτος. Η οροφή φέρει σταυροθόλια και στηρίζεται σε κολώνες που διασχίζουν το κέντρο της εκκλησίας. Κατά μήκος της νότιας πλευράς υπάρχει στοά που στηρίζεται σε αρχαίες μαρμάρινες κολώνες. Ο σημερινός ναός που είναι κτίσμα του 1765-1769, αντικατέστησε παλαιότερο ναό του 1760, που καταστράφηκε από άγνωστους σε μας λόγους.

Πηγή: 1. Ιερομόναχου Σωφρόνιου Γ. Μιχαηλίδη, Ο Ιερός Ναός Παναγίας Χρυσοπολιτίσσης Λάρνακας, Έκδοση Ι. Ναού Χρυσοπολιτίσσης, Λάρνακα 2005. 2. George Jeffery, A description of the Historic Monuments of Cyprus, σ.166, έκδοση 1918.

Advertisements
This entry was posted in Εκκλησίες της Λάρνακας. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s