[27] Οι αγωγιάτες της Αθηένου

Οι αγωγιάτες της ΑθηένουΜετά την κατάληψη της Αμμοχώστου το 1571, οι Τούρκοι με σουλτανικό φιρμάνι εκδίωξαν από την Αμμόχωστο όσους από τους Ενετούς  επέζησαν των σφαγών και δεν κατόρθωσαν να διαφύγουν στο εξωτερικό. Οι Ενετοί των κατωτέρων τάξεων, εγκαταστάθηκαν έξω από τα τείχη, στο νέο προάστιο Βαρός [Βαρώσια], ενώ τους ευγενείς Ενετούς που κατείχαν τη στρατιωτική τέχνη και ήταν πιο επίφοβοι, τους εξανάγκασαν να καταφύγουν στο μικρό χωριό Atirna, τη σημερινή Αθηένου, όπου άσκησαν το επάγγελμα των αμαξάδων και των αγωγιατών.

Κατά την περίοδο της Eνετοκρατίας, αυτοί που ασκούσαν το επάγγελμα του αγωγιάτη ονομάζονταν stratocopi, από την ιταλική λέξη strata. Ανήκαν στη τάξη των εμπόρων και αναλάμβαναν συμβόλαια μεταφοράς προϊόντων για λογαριασμό της τοπικής κυβέρνησης της Βενετίας.

Από την εποχή της Τουρκοκρατίας ο αγωγιάτης, δηλαδή ο μεταφορέας παντός είδους εμπορεύματος, είναι γνωστός με το όνομα κκιρατζής, από την τουρκική λέξη κκιράς, που σημαίνει το ενοίκιο, τα αγωγιάτικα. Η «κκιρά» στη γλώσσα των Κυπρίων κκιρατζήδων ήταν η κούρσα, δηλαδή, η παραγγελία για μεταφορά επί πληρωμή ενός αγαθού από τόπο σε τόπο. Οι κκιρατζήδες της Τουρκοκρατίας και οι stratocopi της Ενετοκρατίας υπήρξαν για αιώνες οι πρωταγωνιστές στις μεταφορές παντός είδους εμπορεύματος σε ολόκληρη την Κύπρο. Δεν είναι τυχαίο που οι Τούρκοι ονομάζουν την Αθηένου, Κκιρατζιήκιογιου.

Το μεγαλύτερο μέρος του εμπορίου της νήσου διεξαγόταν από τους Αθηενίτες κκιρατζήδες, ενώ η Αθηένου, λόγω της δεσπόζουσας θέσης που κατέχει μεταξύ Λευκωσίας και Λάρνακας, υπήρξε σταθμός και τόπος ξεκούρασης των εμπόρων. Στο παλιό πανδοχείο [χάνι του Μεστάνα], οι ξένοι διανυκτέρευαν και τα ζώα τους [κυρίως καμήλες] έμεναν σε μεγάλους στάβλους. Στο λιμάνι της Λάρνακας έφταναν τα καραβάνια των καμήλων και των αμαξάδων για φόρτωμα και ξεφόρτωμα των εμπορευμάτων.

Η ενασχόληση των ξεπεσμένων πια ευγενών Ενετών με το επάγγελμα του αγωγιάτη, δεν ήταν καθόλου τυχαία. Γνωρίζοντας αρκετά στον τομέα του εμπορίου και της οικονομίας, ως κάτοχοι κτημάτων ή αγροτικών επαύλεων κατά τις τελευταίες δεκαετίες της Ενετοκρατίας και με έξυπνες οικονομικές συναλλαγές, κατάφεραν να ανακάμψουν σταδιακά  και από μεταφορείς-αγωγιάτες, να ανέλθουν κοινωνικά στο επίπεδο μιας εύπορης οικονομικά αστικής τάξης. Βέβαια η επιτυχία αυτή είχε και κάποιο τίμημα. Πολλοί από τους Ενετούς που κατέφυγαν στην Αθηένου, αναγκάστηκαν να τουρκοποιήσουν εσκεμμένα τα ονόματα τους, για να μην προκαλούν την προσοχή των Τούρκων. Ένα τέτοιο γνωστό παράδειγμα, ήταν η οικογένεια των Gigala που μετονομάστηκε σταδιακά σε Σιακκαλήδες [Gigala-Κιγαλά-Τσιγκαλή-Σιακκαλή].

Οι αγωγιάτες παρέμειναν εν δράσει, κάποια ακόμα χρόνια και μετά την ανεξαρτησία.

Πηγή: 1. Ιωνάς Ιωάννης., Παραδοσιακά επαγγέλματα της Κύπρου, σσ.154-155, Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών, Λευκωσία 2001. 2. Άντρος Παυλίδης, Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια [Μ.Κ.Ε.], τόμ.1, σσ.224-227, εκδ. Φιλόκυπρος, Λευκωσία 1984.

Advertisements
This entry was posted in Θέματα από την Επαρχία. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s