[31] Αστική Σχολή Καλογερά

Η πρώτη τάξη του Καλογερά του 1952-53

Είναι ένα από τα πιο παλιά σχολεία της πόλης, που διατηρεί – ευτυχώς – την αρχιτεκτονική του ταυτότητα. Πήρε το όνομά του από τον δωρητή του, τον Κωνσταντίνο Καλογερά.

Ο Κωνσταντίνος Καλογεράς γεννήθηκε στη Λάρνακα το 1852. Φοίτησε στη Γαλλική Σχολή των Φρέρηδων στην Αλεξάνδρεια. Εκεί, άσκησε το επάγγελμα του εμπόρου. Το 1896 επέστρεψε στη γενέτειρά του, όπου ασχολήθηκε με τα κοινά της πόλης, ως δημοτικός σύμβουλος, μέλος της σχολικής εφορείας, επίτροπος της Μονής του Αγίου Γεωργίου του Κοντού κ.λπ.

Χαρακτηριζόταν για τον ακέραιο χαρακτήρα του, γι’ αυτό ήταν ιδιαίτερα αγαπητός μεταξύ των συμπολιτών του. Ήταν άγαμος. Λίγο πριν πεθάνει τον Δεκέμβρη του 1916, εξουσιοδότησε τους φίλους του, Δήμαρχο Φίλιο Ζαννέτο και Μιχαήλ Κυπριανού να διαχειριστούν ποσό 2000 λιρών από την περιουσία του για την ανέγερση Νηπιαγωγείου.

Η επιτροπή του κληροδοτήματος, που είχε ως μέλη της τον αδελφό του Κλεάνθη Καλογερά και τους Φίλιο Ζαννέτο, Μιχαήλ Κυπριανού και Ιωσήφ Ουσμιάνη, κατάφερε μέχρι το 1924 να διπλασιάσει το ποσό μετά από επικερδή τοκισμό.

Εθνική γιορτή στο προαύλιο του σχολείου στις αρχές του 1950

Το Γενάρη του 1924 η επιτροπή κληροδοτήματος, η σχολική εφορεία και το διοικητικό συμβούλιο του Γ.Σ.Ζ, αποφάσισαν την ανέγερση του «Καλογερείου Νηπιαγωγείου» στο χώρο του παλιού γυμναστηρίου του Γ.Σ.Ζ., που τότε βρισκόταν στη «χωράφα» μεταξύ των οδών Κωνσταντίνου Καλογερά και Στυλιανού Αποστολίδη. Η «χωράφα», είχε δωρηθεί το 1896 από την Ιερά Μονή Κύκκου στο νεοσύστατο σύλλογο Στάδιον [έτσι λεγόταν τότε το Γ.Σ.Ζ.]. Το νηπιαγωγείο στεγαζόταν τότε σε δύο αίθουσες στη βόρεια πλευρά του Γυμναστηρίου, με νηπιαγωγούς τις κυρίες Αλεξάνδρα και Θεανώ, τις γνωστές «ματσολούδες». Με την ίδια απόφαση, το Γυμναστήριο θα μεταφερόταν πίσω ακριβώς από το «Ευρυβιάδειο». Τη χρονιά εκείνη [1924], έγιναν στη «χωράφα» οι τελευταίοι Παγκύπριοι Αγώνες, αφού αμέσως μετά ο χώρος παραδόθηκε για την ανέγερση του Νηπιαγωγείου. Στο χώρο πίσω από το «Ευρυβιάδειο», το Γ.Σ.Ζ παρέμεινε για τέσσερα χρόνια από το 1924 μέχρι το 1928, οπότε μετακόμισε στο γνωστό χώρο στην αρχή της Λεωφόρου Αρτέμιδος [βλέπε θέμα:[63]-κατηγορία:αθλητικά].

Το κτήριο του Νηπιαγωγείου ολοκληρώθηκε το 1925. Αργότερα, στο Νηπιαγωγείο εγκαταστάθηκε η Αστική Σκάλας [δηλ. το αρρεναγωγείο, που μέχρι τότε στεγαζόταν στο Αποστολίδειο], με αποτέλεσμα να ανεγερθεί δίπλα απ΄το πρώτο, ένα δεύτερο κτήριο για τη μεταστέγαση του Νηπιαγωγείου. Αναμνηστική πλάκα πάνω από την κεντρική είσοδο του σχολείου με την επιγραφή «ΑΣΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Κ. ΚΑΛΟΓΕΡΑ 1925 [η πλάκα υφίσταται], μας θυμίζει τη μεγάλη ευεργεσία του Κωνσταντίνου Καλογερά. Στην αυλή βρίσκεται η προτομή του δωρητή κατασκευασμένη από πεντελικό μάρμαρο. Το δεύτερο κτήριο που φιλοξένησε το Νηπιαγωγείο έχει κατεδαφιστεί.

Το αναπαλαιωμένο σχολείο της «Αστικής Λάρνακας» στην οδό Λουκή Ακρίτα, που αποτελεί σήμερα παράρτημα του Παγκυπρίου Λυκείου Λάρνακας

Με το υπόλοιπο της δωρεάς του Κ. Καλογερά, κτίστηκε πίσω από το Οικοτροφείο του Εμπορικού Λυκείου η «Αστική Λάρνακας». Αναπαλαιώθηκε το 2005 και αποτελεί από τότε αναπόσπαστο μέρος του Παγκυπρίου Λυκείου Λάρνακας.

Στο σχολείο αυτό φοιτούσαν μέχρι το 1967-68 όλοι οι άρρενες της Σκάλας, πέρασαν δε από αυτό, σπουδαίοι δάσκαλοι, όπως οι Κοσμάς Λυσιώτης, Χριστόδουλος Ιακωβίδης, Ηλίας Τηλαύγης, Αλέξης Πετρίδης, Νικόλαος Ζαρδής, Κλεάνθης Ανδρέου, Απόλλων Θρασυβουλίδης, Γιάννης Γεωργιάδης, Μιχάλης Αποστολίδης, Γιώργος Πυλιώτης, Θράσος Φραγκεσκίδης Γιώργος Νικολαϊδης, Κώστας Στυλιανού, Νικόλας Μηνάς, Λεωνίδας Κύρρης, κ.ά. Τελευταίος διευθυντής του Αρρεναγωγείου [1967-68] ήταν ο Θεόδωρος Σιδεράς.

Από το 1968-69, τα Παρθεναγωγεία και τα Αρρεναγωγεία καταργήθηκαν και έδωσαν τη θέση τους σε μικτά σχολεία.

Πηγή: 1.Αντρούλλα Καζαμία Πασχαλίδου, Λάρνακα 2000, το τέλος ενός αιώνα-2002, σσ.368-371, έκδ. Δήμου Λάρνακας 2002 2. Α.Χ. Οικονόμου, Οι μεγάλοι ευεργέται και δωρηταί της Λάρνακος και των χωριών της, σσ.47-50, Λάρνακα 1934.

Φωτογραφίες: Σωκράτη Τ. Αντωνιάδη.

Advertisements
This entry was posted in Εκπαίδευση. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s