[52] 100 χρόνια Παγκυπρίου Λυκείου…τότε και τώρα

Κλείνουν φέτος 100 χρόνια από την ίδρυση του Παγκύπριου Λυκείου Λάρνακας. Το σχολείο είναι δημιούργημα τριών άξιων Λαρνακέων που το οραματίστηκαν και το υλοποίησαν με θαυμαστή συνέπεια το 1910: του Φίλιου Ζαννέτου, γιατρού, πολιτευτή, συγγραφέα και μετέπειτα Δημάρχου, του Μητροπολίτη Κιτίου Μελέτιου Μεταξάκη [1910-1918] και του ευεργέτη Κωνσταντίνου Ζαχαριάδη [1833-1907], που με δικό του κληροδότημα κτίστηκε το «Ζαχαριάδειο Εμπορικό Λύκειο». Επί πλέον ο Κ. Ζαχαριάδης δώρησε στο νέο σχολείο τη μεγάλη προσωπική του βιβλιοθήκη.

Τον πρώτο χρόνο λειτουργίας του σχολείου το 1911-12, διορίστηκε λυκειάρχης ο Άγγλος Charles Henri Redard επικεφαλής επτά μόνον καθηγητών και εβδομήντα μαθητών. Τη   χρονιά εκείνη αποφοίτησαν οι πρώτοι μαθητές. Το 1912-13, διευθυντής του σχολείου ήταν ο επίσης Άγγλος Charles Chnapp. Πρώτος Έλληνας λυκειάρχης [1913-15], χρημάτισε ο Κυριάκος Στεφανίδης από την Ανατολική Ρωμυλία [περιοχή της Βόρειας Θράκης το 1878, σήμερα έδαφος της Βουλγαρίας]. Λυκειάρχες διετέλεσαν επίσης, οι Νικόλας Σαρρής [1915-17], Λεωνίδας Αντωνιάδης [1917-19], Δημήτριος Κουτουμάνος [1919-1954] και Παντελής Λεκός [1954-56].

Το Αποστολίδειο Ημιγυμνάσιο – δίπλα από το Εμπορικό Λύκειο -, που ιδρύθηκε το 1899 με δωρεά του Στυλιανού Αποστολίδη [1835-1911] και αποτέλεσε τη συνέχεια του Σχολαρχείου [του πρώτου ελληνικού σχολείου στη Λάρνακα-1822], χρησιμοποιήθηκε από το 1926 ως οικοτροφείο του Εμπορικού Λυκείου για τους μαθητές που προέρχονταν από άλλα μέρη της Κύπρου.

 

Κατά την περίοδο της Παλμεροκρατίας [1933-1939], όπως όλα τα σχολεία έτσι και το Εμπορικό Λύκειο μπήκε κάτω από τον έλεγχο των Άγγλων, που προσπάθησαν χωρίς επιτυχία να εμποδίσουν με κάθε τρόπο την λειτουργία της ελληνικής παιδείας.

Προς το τέλος της περιόδου αυτής [1939], ο καθηγητικός σύλλογος χώρισε το σχολείο σε δύο τμήματα, στο τετρατάξιο τμήμα κλασσικών μαθημάτων και στο διτάξιο Ανώτερο Εμπορικό Τμήμα. Λίγο αργότερα με μια μικρή τροποποίηση, το σχολείο χωρίστηκε σε δύο τμήματα: το τριτάξιο κλασσικό Γυμνάσιο και το τριτάξιο Ανώτερο Εμπορικό Τμήμα. Το σχολείο ήταν επίσης χωρισμένο σε τμήμα αρρένων, που στεγαζόταν στο Ζαχαριάδειο και σε τμήμα θηλέων, το οποίον στεγαζόταν σε οίκημα που ανήκε στο Λυκειάρχη Δημήτριο Κουτουμάνο και χρησιμοποιήθηκε για το σκοπό αυτό έως τις 6 Νοεμβρίου του 1956.

Λόγω του πολέμου, το σχολείο φιλοξενήθηκε στο Δάλι το 1941-42. Το 1949 με χρηματικές δωρεές αποφοίτων του Λυκείου και της Σχολικής Εφορίας, έγινε κατορθωτή η προσθήκη τεσσάρων νέων σχολικών αιθουσών. Από το 1953 λειτούργησε για πρώτη φορά κλασσικό τμήμα με τρεις τάξεις κλασσικών σπουδών [Α’ Β’ Γ’], ενώ πέντε χρόνια αργότερα λειτούργησαν και οι υπόλοιπες τάξεις [Δ’ Ε’ Στ’]. Έτσι, το σχολείο μετονομάστηκε από Π.Ε.Λ.Λ σε Π.Λ.Λ. [Παγκύπριο Εμπορικό Λύκειο].

Το Νοέμβριο του 1956, με διαταγή του Harding, το Λύκειο ανέστειλε τη λειτουργία του και διεγράφει από τους καταλόγους των κυπριακών εκπαιδευτηρίων. Επίσης, διαγράφηκαν από τους καταλόγους των καθηγητών με την κατηγορία της προπαγάνδας εναντίον της Βρεττανικής Αυτοκρατορίας οι καθηγητές, Χαράλαμπος Πατσίδης, Νίκος Στρόγγολος, Κώστας Κακούλλας, Γιώργος Λυκούργος, Γιώργος Μεταξάς, Λοΐζος Ιωαννίδης, Ερασμία Μιχαηλίδου και Ήβη Πετρίδου. Επαναλειτούργησε στις 8 Ιανουαρίου 1958.

Το 1960 κτίστηκε το Παγκύπριο Λύκειο Αγίου Γεωργίου – το σημερινό Λύκειο Αγίου Γεωργίου – που στέγασε κάποια τμήματα του Παγκυπρίου Λυκείου. Το νέο σχολείο που κτίστηκε σε γη της Μονής του Αγίου Γεωργίου του Κοντού, λειτούργησε για πρώτη φορά το 1961-62 με τμήματα οικονομικής, κλασσικής και λίγο αργότερα πρακτικής κατεύθυνσης. Εδώ εγκαινιάστηκε για πρώτη φορά, ο θεσμός των μικτών τμημάτων [1962-1963]. Το Σεπτέμβρη του 1963 αποφασίστηκε ο χωρισμός του Παγκύπριου Λυκείου Λάρνακας, σε δύο αυτοτελή σχολεία, στο παλιό Ζαχαριάδειο που μετονομάστηκε ξανά σε Παγκύπριο Εμπορικό Λύκειο Λάρνακας με διευθυντή τον Χαράλαμπο Πατσίδη και στο νεότερο Λύκειο του Αγίου Γεωργίου με προσωρινό διευθυντή τον Κλεόβουλο Παπακυριακού.

Το 1969 τα δύο σχολεία, κατεδαφίστηκαν και στη θέση τους κτίστηκε το σημερινό κτήριο του Παγκυπρίου Λυκείου.

Τη σχολική χρονιά 1978-79 τέθηκε για πρώτη φορά ο θεσμός των ΛΕΜ [Λύκειο Επιλογής Μαθημάτων]. Από την ίδια χρονιά το Π.Ε.Λ.Λ μετονομάστηκε και πάλι Π.Λ.Λ.

Το 2000 το σχολείο έγινε Ενιαίο Λύκειο.

Πηγή: Πέτρος Τ. Νακουζής, Παγκύπριο Εμπορικό Λύκειο, από το Βιβλίο: Λάρνακα 2000, το τέλος ενός αιώνα, σσ.251-256, έκδοση Δήμου Λάρνακας 2002.