[57] Οι οίκοι ανοχής στη Λάρνακα επί Αγγλοκρατίας

Φωτ., 1:Βιβλίον Δημοσίων Γυναικών Λάρνακος 1916

Σε πρακτικό συνεδρίας του πρώτου Δημοτικού Συμβουλίου του Μαΐου 1879, φαίνεται πως ένα από τα φλέγοντα θέματα ήταν η αύξηση των εσόδων μέσα από τις φορολογίες. Παρόντες στη συνεδρία ο Πρόεδρος του Συμβουλίου και πρώτος Δήμαρχος Λάρνακας ο γιατρός Frederic C. Heidenstam, ο διοικητής της πόλης Cobham, ο αρχιμηχανικός Σικλαίρ και 7 δημοτικοί σύμβουλοι [ο γιατρός Frederic C. Heidenstam είχε έρθει στην Κύπρο το 1876 και διορίστηκε διευθυντής του λοιμοκαθαρτηρίου].

Παραθέτουμε ένα μικρό απόσπασμα από το πρακτικό [με τη σύνταξη και ορθογραφία του κειμένου]:

Πρόεδρος: …Προτείνω κύριοι να φορολογήσουμε τα πορνοστάσια, ζυθοπωλεία και καφενεία.

Σύμβουλος: Συμφωνούμε με την γνώμη του Προέδρου να φορολογήσουμε τα πορνοστάσια, ζυθοπωλεία και καφενεία.

Πρόεδρος: Κύριοι να αποφασίσωμεν αν είστε σύμφωνοι πόσα θα πληρώνουν… και δια πόσον καιρό να ληφθώσιν αυτά.

Διοικητής: Να ληφθεί δι εξ μήνας δια δοκιμή.

Μετά από μακράν συζήτησιν απεφασίσθη παμψηφή να επιβληθώσιν οι εξής φόροι εις τα πορνοστάσια: τα μη έχοντα μουσική γρόσια 3 καθ’ εξαμηνία, εις τα έχοντα μουσικήν 4 γρόσια τα οποία οφείλη να πληρώνη ο καταστηματάρχης, έτι δε και εις έκαστην γυναίκα ευρισκομένην εντός των πορνοστασίων 10 σελίνια καθ’ έξη μήνας δικαίωμα εγγραφής…

Με την έναρξη της Αγγλοκρατίας, από τις πρώτες φορολογίες που επιβλήθηκαν, ήταν για κέντρα αναψυχής και οίκους ανοχής, που περιφρονητικά οι δημοτικοί άρχοντες ξένοι και ντόπιοι αποκαλούσαν πορνοστάσια. Λέξη, την οποία αγνοεί η ελληνική γλώσσα και παραπέμπει συνειρμικά σε άλλες παρεμφερείς λέξεις, όπως π.χ βουστάσια, δηλαδή σταύλοι βοοειδών. Φαίνεται λοιπόν πόσο απαξιωτικά έβλεπαν τις γυναίκες ελευθέρων ηθών, αφού τις κατέτασσαν στο επίπεδο των ζώων. Τα «έχοντα μουσικήν»,   το πρακτικό του Δήμου εννοεί προφανώς, τα καμπαρέ, ενώ ο «καταστηματαρχης» ήταν ο πάτρωνας των εργαζομένων σ΄αυτά γυναικών.

Το ζήτημα των οίκων ανοχής είχε απασχολήσει σοβαρά τα πρώτα Δημοτικά Σύμβούλια της Αγγλοκρατίας μέχρι του σημείου να συζητούν την ίδρυση δημόσιου οίκου ανοχής [χαμαιτυπείου]. Ο Ν.Γ. Κυριαζής μας πληροφορεί για το θέμα: Με την εγκατάστασιν εν Λάρνακι αριθμού τινός στρατιωτών της Αγγλικής κατοχής…έσπευσαν πολλαχόθεν να επισκεφθώσιν την Λάρνακα και να διαμείνωσιν εις αυτήν πολλά γύναια, εκμεταλλευόμενα την παρουσίαν του στρατού. Ιδρύθησαν στη Λάρνακα και ελειτούργουν καφωδεία, ως είδος νεώτερου καμπαρέ… Η Δημοτική Αρχή εθεώρησεν επιβαλλόμενον καθήκον αυτής να προστατεύση την υγείαν των πολιτών και τα ήθη δια της ιδρύσεως χαμαιτυπείου, και προ πάντος διά του περιορισμού και της επιβολής εξετάσεως υπό του ιατρού των ιεροδούλων, διά λόγους προφυλάξεως.

Την εποχή εκείνη οι οίκοι ανοχής βρίσκονταν κοντά στο Κάστρο, εκεί που ήταν η αποβάθρα, ο τόπος όπου έδεναν οι βάρκες από τα αγκυροβολημένα καράβια στον κόλπο της Λάρνακας. Αργότερα κάποια «σπίτια» στεγάστηκαν στην οδό Water Street [οδός Νερού ή »Αυλάτζια»], τη σημερινή οδό Αισώπου [πίσω από το Κοινοτικό Κέντρο] και στην οδό Αφροδίτης [ο στενός δρόμος που ενώνει την Αγίου Λαζάρου με τη Φανερωμένης]. Η μεγάλη επικοινωνία που είχε η Λάρνακα με τον έξω κόσμο λόγω του λιμανιού, είχε ως συνέπεια τη μεταφορά σοβαρών ασθενειών, ανάμεσα στις οποίες ήταν και τα αφροδίσια νοσήματα [σύφιλις, βλεννόρροια, κ.λπ]. Λόγω του προβλήματος των μεταδοτικών ασθενειών, η κυβέρνηση πήρε κάποια μέτρα, ένα από τα οποία ήταν η δημιουργία αρχείου καταγραφής και περιοδικού ελέγχου των δημοσίων γυναικών. Ένα τέτοιο αρχείο βρίσκεται στο Δημοτικό Ιστορικό Αρχείο Λάρνακας με την ονομασία: Βιβλίον Δημοσίων Γυναικών Λάρνακος 1916 [φωτ., 1].

Στο βιβλίο αυτό, που μοιάζει με μαθητικό τετράδιο με σκληρό μαύρο εξώφυλλο, είναι καταγραμμένα τα ονόματα 250 ιερόδουλων κάτω απ’ τις φωτογραφίες τους. Περιλαμβάνει ελληνοκύπριες και τουρκοκύπριες, μερικές από τις οποίες ζούσαν σε «σπίτια» μέχρι τη δεκαετία του ’70. Ο μεγάλος αριθμός των εκδιδομένων γυναικών δεν πρέπει να προκαλεί έκπληξη, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τα δεδομένα της επόχης, όπως η φτώχεια, η αμάθεια, η εκμετάλλευση και ο μεγάλος αριθμός ταξιδιωτών, ναυτικών και στρατιώτων, Άγγλων και άλλων. Άλλωστε η δημιουργία πορνείων στα λιμάνια ήταν και συνεχίζει να είναι σύνηθες και διαχρονικό φαινόμενο.

Πηγές: 1. Πρακτικό Δήμου Λάρνακας [Μαΐος 1879], Δημοτικό Ιστορικό Αρχείο Λάρνακας 2. Ν.Γ. Κυριαζής. «Ο Δήμος της Λάρνακας εντός μιας πεντηκονταετίας 1878-1928, σσ. 39-40. Έκδοση Δήμου Λάρνακας 1995.

Advertisements
This entry was posted in Κοινωνική ζωή. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s