[66] Από που πήρε το όνομά της η Λάρνακα;

Σύμφωνα με τον μελετητή Αθανάσιο Σακελλαρίου, το όνομα της πόλης προέρχεται από τη λέξη λάρναξ που σημαίνει σαρκοφάγος. Γράφει σχετικά: Ωνομάσθη δε ούτω φαίνεται από των πολλών και ωραίων λαρνάκων, αίτινες εν ανασκαφαίς ευρέθησαν εν αυτή.

Το όνομα της πόλης κατά την περίοδο του Μεσαίωνα και της Τουρκοκρατίας το συναντούμε σε χάρτες και ταξιδιωτικά κείμενα με μια πληθώρα παρεμφερών ονομάτων όπως: Lernica, L’ Arnica, Larnica, Arnicho, Arnaca, Armica, Larnaca, Larnaco, Ernica, Arnica, Arnaco, Arnacho.

Ο κόλπος της Λάρνακας του υδρογράφου Joseph Roux του 1764. Τα αναγραφόμενα ονόματα ανάγονται στον μεσαίωνα. Εrnica-Λάρνακα, Salines-Αλυκές, S. Lazare-Άγιος Λάζαρος, C. Tita-Ακρωτήρι Κιτίου. Ανατολικότερα σημειώνονται, C. Pilla, S. Napa, C. de la Gregue, S. Giorgi(;), Famagouste

Εκτός από την πιο πάνω άποψη που είναι η επικρατέστερη, υπάρχουν και κάποιες άλλες ενδιαφέρουσες απόψεις. Ο Σίμος Μενάρδος, λέει ότι ο Λάρνακας, εσήμαινε πιθανώς τον τόπο που είναι «κοίλος» [βαθουλωτός] και πρότεινε ως ορθότερο, το αρσενικό όνομα, «ο Λάρνακας» [ο τόπος ο βαθουλωτός] και όχι «η Λάρνακα», που προέρχεται ετυμολογικά από τη σαρκοφάγο. Ο πρώτος που αναφέρει το αρσενικό όνομα ο «Λάρνακας» είναι ο χρονογράφος Γεώργιος Βουστρώνιος, που διετέλεσε τζιβιτάνος [διοικητής] της πόλης των Αλυκών και του Λαρνάκου περί τα μέσα του 15ου αιώνα. Γράφοντας σε πρώτο πρόσωπο, στο Χρονικό του αναφέρει: …Και ήτον εις την Αλικήν τσιβητάνος ο Τζορτζής ο Πουστρούς, και έπεψεν τον εις το σπίτιν του, εις τον Λάρνακα.

Ο Αρχιμανδρίτης Κυπριανός αναφέρει στο έργο του [1788] και τα δύο ονόματα της πόλης. Ενώ αρχικά και αυτός αναφέρεται στην πόλη με την ονομασία ο «Λάρνακας», στη συνέχεια γράφει:… εκ τούτου του τάφου [εννοεί του αγίου Λαζάρου] λοιπόν φαίνεται να ελήφθει και το όνομα της λάρνακος, λάρναξ διότι λέγεται ο τάφος. Ακόμα και σήμερα οι γειτονιές κοντά και πέραν της Μητρόπολης, είναι γνωστές στους Λαρνακείς, ως ο Λάρνακας.

Μια άλλη αξιοπρόσεχτη και ενδιαφέρουσα απόψη, υποστηρίζει την προέλευση του ονόματος από την λέξη Αρνίκα. H Αρνίκα, είναι ένα φυτό που ευδοκιμεί πολύ στην Ευρώπη, κυρίως στις πλαγιές των Άλπεων και είναι γνωστή ως Αρνική η Ορεινή [Arnica Montana]. Το φυτό αυτό μοιάζει με την κυπριακή αναθρήκα. Κατά τον μεσαίωνα εκτάσεις ολόκληρες της Λάρνακας, καλύπτονταν από αναθρήκες. Είναι πολύ πιθανόν οι Φράγκοι  που κατείχαν την Κύπρο αλλά και οι επισκέπτες του νησιού να ταύτισαν το φυτό των Άλπεων με την κυπριακή αναθρήκα. Ίσως από την ταύτιση αυτή να προήλθε το όνομα της σημερινής Λάρνακας, που μέσα από παραλλαγές, παραφθορές αλλά και γλωσσικές παραμορφώσεις, προήλθε μια μεγάλη γκάμα ονομάτων, που όλα παραπέμπουν στην πόλη που σήμερα ονομάζουμε Λάρνακα.

Πιθανότατα όμως να πρόκειται περί  γλωσσικής αυθαιρεσίας των Φράγκων πάνω στο ίδιο το όνομα της Λάρνακας. Όπως προαναφέραμε, η Λάρνακα ονομάζεται από τους ξένους μεταξύ άλλων και Arnica, Arnaco ή Arnicum. To λάθος οφείλεται  στο ότι το αρχικό Λ ή Λα (L ή La) της Λάρνακας, οι Φράγκοι το θεώρησαν ως το γαλλικό άρθρο La!.

Παραγνωρίζοντας ακόμα το ιστορικό όνομα του αρχαίου Κιτίου, ονόμασαν τον γεωγραφικό χώρο πέριξ του Αγίου Λαζάρου και της παραλίας, «Salines», από τις παρακείμενες Αλυκές.

Πηγές: 1. Σακελλαρίου Αθανάσιος, Τα Κυπριακά, τόμ., Α. σ.31. 2. Ιακώβου Γεώργιος, Λάρνακα 2000-το τέλος ενός αιώνα, Λάρνακα-2002, σσ. 514-516. 3. Βουστρώνιου Γεώργιου, Χρονικόν, παρ : 71, εκδόσεις Φιλόκυπρος. 4. Μενάρδου Σίμου, Τοπωνυμικό της Κύπρου, Αθήνα-1907. 5. Συλλογή Σύλβιας Ιωάννου, Isle de Cipre, Γλυκειά Χώρα Κύπρος, Αθήνα-2003. 6. Αρχιμανδρίτη Κυπριανού, Ιστορία της Κύπρου, Δεύτερη Έκδοση, Λευκωσία, 1902.

Advertisements
This entry was posted in Ετυμολογικά, Χάρτες. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s