[93] Τιμές που η Λάρνακα και η Αθήνα απέδωσαν στον Ζήνωνα τον Κιτιέα

Προτομή του Ζήνωνα του  Κιτιέα

Ο Ζήνωνας ο Κιτιέας είναι διαχρονικά η σημαντικότερη προσωπικότητα που γέννησε ποτέ η πόλη αυτή και ένα από τα μεγαλύτερα πνευματικά αναστήματα του ελληνικού και παγκόσμιου πολιτισμού όλων των εποχών.

Γεννήθηκε το 334 π.Χ. στο υπό φοινικική κατοχή Κίτιον. Ήταν γιος του Φοίνικα έμπορα Μνασέα, ο οποίος ζώντας στο κοσμοπολίτικο Κίτιον, έδωσε στον γιο του ελληνικό όνομα και ελληνική παιδεία. Όταν επέστρεφε από τα ταξίδια του, συνήθιζε να φέρνει στον γιο του από την Αθήνα, βιβλία κλασικών ελλήνων φιλοσόφων. Ασχολήθηκε και ο Ζήνων με το εμπόριο, ταξιδεύοντας συχνά εκτός Κύπρου. Σ’ ένα απ’ τα ταξίδια του ναυάγησε κοντά στις Φλέβες γύρω στο 312 π.Χ.. Έχοντας χάσει την περιουσία του απ’ το ναυάγιο, κατέληξε στην Αθήνα.

Εντυπωσιασμένος από την πνευματική ζωή της Αθήνας αποφάσισε να παραμείνει και να διευρύνει τους πνευματικούς του ορίζοντες. Έγινε μαθητής του κυνικού Κράτη, τον οποίο σύντομα εγκατέλειψε αναζητώντας άλλα φιλοσοφικά ρεύματα. Κατέληξε στην Ακαδήμια και στον φιλόσοφο Ξενοκράτη.

Μετά από χρόνια πνευματικής αναζήτησης, δημιούργησε τη φιλοσοφική σχολή του στωικισμού, η οποία ονομάστηκε έτσι, επειδή ο Ζήνων δίδασκε σε στοά της Αθήνας και συγκεκριμένα στην Ποικίλη Στοά. Η σκέψη του Ζήνωνα άνοιξε νέους δρόμους  στη φιλοσοφία, η οποία επηρέασε καταλυτικά την Ελληνιστική και Ρωμαϊκή διανόηση, αφήνοντας στην ανθρωπότητα μνημειώδες έργο.

Επειδή το θέμα για τον φιλόσοσφο Ζήνωνα είναι τεράστιο, θα επανέλθουμε με άλλες δημοσιεύσεις που θα γίνουν στην ιστοσελίδα αυτή, ζητώντας τη βοήθεια ειδικών για τη στωική φιλοσοφία. Προς το παρόν, όπως αναφέρει και ο τίτλος, θα περιοριστούμε στις τιμές που πρόσφεραν οι πόλεις της Αθήνας και της Λάρνακας στον μεγάλο πρόγονο του αρχαίου Κιτίου.

Οι Αθηναίοι τίμησαν τον Ζήνωνα και εν ζωή και μετά θάνατο. Του παραχώρησαν τα κλειδιά της πόλης, τον στεφάνωσαν με χρυσό στεφάνι, ενώ χάλκινο άγαλμά του στήθηκε στην πόλη των Αθηνών. Όταν πέθανε σε βαθιά γεράματα το 262 π. Χ., οι Αθηναίοι τον ενταφίασαν με τιμές στον Κεραμεικό, δημοσία δαπάνη. Επίσης, τον τίμησαν με ειδικό ψήφισμα που λαξεύτηκε σε δύο πέτρινες στήλες, οι οποίες στήθηκαν, η μια στην Ακαδημία και η άλλη στο Λύκειο. Επί δημαρχίας Γεωργίου Λυκούργου, ο Δήμος των Αθηναίων έδωσε το όνομα του φιλοσόφου, τιμής ένεκεν, σε δρόμο του Κεραμεικού, περιοχή που βρίσκεται κάτω από την Ακρόπολη.

Τιμήθηκε με πολλούς τρόπους, τόσο από το αρχαίο Κίτιο, όσο και από τη διάδοχη πόλη του Κιτίου, τη σημερινή Λάρνακα.

Χάλκινο άγαλμα του Ζήνωνα στήθηκε στο Αρχαίο Κίτιο. Όταν ο Ρωμαίος Μάρκος Πόρκιος Κάτων κατέλαβε την Κύπρο και λεηλάτησε τους θησαυρούς της, το μόνο αντικείμενο που σεβάστηκε ήταν το άγαλμα του Ζήνωνα του Κιτιέα, το οποίο παρέμεινε ανέπαφο. Η πράξη του Κάτωνα είναι ενδεικτική του σεβασμού των Ρωμαίων προς τον μεγάλο φιλόσοφο και τη στωική φιλοσοφία. Πολλοί επιφανείς ρωμαίοι ήταν οπαδοί του στωικισμού, ανάμεσά τους και ο φιλόσοφος-αυτοκράτορας Μάρκος Αυρήλιος.

Όσον αφορά τις τιμές που απέδωσε η σύγχρονη Λάρνακα, αυτές είναι πολλές, ποτέ όμως δε θα είναι αντάξιες της προσφοράς του Ζήνωνα προς την πόλη του και προς την παγκόσμια πνευματική κληρονομιά.

Η προτομή του Ζήνωνα του Κιτιέα, στήθηκε το 1921

Ένας από τους διακεκριμένους πολίτες της Λάρνακας, ο Λουκής Πιερίδης, ανέλαβε και έστησε λιτή προτομή σε κεντρικό σημείο της πόλης, κάτω από την οποία υπάρχει η εξής επιγραφή: ΖΗΝΩΝ Ο ΚΙΤΙΕΥΣ ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΖΗΝΩΝΟΣ Δ. ΠΙΕΡΙΔΟΥ 1839 – 1911. Ο Ζήνωνας, εις μνήμη του οποίου στήθηκε η προτομή, ήταν ο πατέρας του Λουκή Πιερίδη που υπήρξε ο πρώτος βουλευτής του Νομοθετικού Σώματος επί Αγγλοκρατίας και ένας από τους Δημάρχους της Λάρνακας της ίδιας περιόδου. Τα αποκαλυπτήρια της προτομής έκανε ο Ύπατος Αρμοστής Στήβενσον στις 22 Μαΐου του 1921. Δήμαρχος την εποχή εκείνη ήταν ο Φίλιος Ζανέττος.

Το 1896 ιδρύθηκε ο Γυμναστικός Σύλλογος Λάρνακας «Το Στάδιον». Όταν το 1928 «Το Στάδιον» απέκτησε δικό του χώρο στην αρχή της Λεωφόρου Αρτέμιδος, τότε μετονομάστηκε σε Γυμναστικός Σύλλογος “Ο Ζήνων”, το γνωστό μας παλιό Γ.Σ.Ζ.

Το έμβλημα του Δήμου Λάρνακας φέρει τη μορφή του μεγάλου φιλόσοφου, δίπλα σε μια φοινικιά, σήμα κατατεθέν της πόλης. Η ανώτερη τιμητική διάκριση του Δήμου που αποδίδεται σε επιφανή πρόσωπα είναι το χρυσό μετάλλιο του Δήμου, διακοσμημένο με τη μορφή του Ζήνωνα του Κιτιέα. Τα αναμνηστικά μετάλλια, που δίνονται σε επίσημους επισκέπτες φέρουν και αυτά τη μορφή του.

Ο πιο κεντρικός εμπορικός δρόμος της πόλης ονομάζεται «οδός Ζήνωνος Κιτιέως». Επίσης, ένας από τους προσφυγικούς συνοικισμούς φέρει το όνομα, «Ζήνων». Με το ίδιο όνομα είναι γνωστό το νέο αθλητικό κέντρο της Λάρνακας.

Γκραβούρα του 1700

Μια μεγάλη τιμή που αποδίδεται εδώ και αρκετά χρόνια στον Ζήνωνα τον Κιτιέα, είναι το Ζηνώνειο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο. Το 2002 ο Δήμος Λάρνακας έστησε στην πλατεία Ευρώπης, μπρούτζινο ολόσωμο άγαλμα του Ζήνωνα, το οποίο φιλοτέχνησε ο γλύπτης Κίκης Πάτσαλος.

Μια απο τις μεγαλύτερες τιμές που απονέμει η Κυπριακή Δημοκρατία είναι το μετάλλιο του Ζήνωνα του Κιτιέα, σε χρυσό ή αργυρό μέταλλο. Το απονέμει ο ίδιος ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, σε άτομα ή ιδρύματα που προσφέρουν ή πρόσφεραν ξεχωριστές υπηρεσίες στο κοινωνικό σύνολο. Τον Ιανουάριο του 1997 το μετάλλιο απονεμήθηκε στο Ίδρυμα Πιερίδη.

Τέλος, δεν υπάρχει μεγαλύτερη τιμή για την ίδια την πόλη, όταν την αποκαλούν η πόλη του Ζήνωνα.

Βιβλιογραφία: 1. Αφιέρωμα στο Ζήνωνα τον Κιτιέα, έκδοση Δήμου Λάρνακας 1998. 2. Άντρος Παυλίδης, Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, τόμ.5, σσ,252-256, Φιλόκυπρος, Λευκωσία 1986.

Advertisements
This entry was posted in Μνημεία, Πολιτιστικά. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s