[110] Λέων Στ΄ο Σοφός, ο κτήτορας του ναού του Αγίου Λαζάρου

Δεν γνωρίζω άλλο ενοριακό ναό στην Κύπρο εκτός του Αγίου Λαζάρου στη Λάρνακα, όπου μνημονεύεται όνομα Βυζαντινού Αυτοκτάτορα. Για έντεκα τόσους αιώνες, το ιερατείο του ναού μνημονεύει σε κάθε ιερή σύναξη τον αυτοκράτορα Λέοντα Στ’ τον Σοφό, κτήτορα της βασιλικής του Αγίου Λάζαρου. Πρόκειται για προνόμιο που η Λάρνακα απέκτησε με αυτοκρατορική εύνοια, όταν οι Κιτιείς δέχτηκαν και έστειλαν στη βασιλεύουσα, μέρος από το ιερό λείψανο του πολιούχου της πόλης Αγίου Λαζάρου.

Λέων ΣΤ’ ο Σοφός γεννήθηκε το 866 μ.Χ. Ήταν γιος του Βασίλειου Α’, ιδρυτή της ένδοξης Μακεδονικής δυναστείας. Ανέλαβε την εξουσία σε ηλικία 20 ετών μετά τον θάνατο του πατέρα του. Ήταν λόγιος και εξαιρετικά μορφωμένος, εξ ού και το προσωνύμιο Σοφός. Μορφώθηκε κοντά στον Πατριάρχη Κωνστατινουπόλεως Μέγα Φώτιο.

Σύμφωνα με την παράδοση αλλά και με γραπτά κείμενα σε μεταγενέστερους κώδικες, ο Λέοντας Στ΄, ζήτησε από τους Κιτιείς το λείψανο του Αγίου Λαζάρου σε μια εποχή που στην Κύπρο οι αραβικές επιδρομές ήταν αρκετά συχνές. Πράγματι, οι Κιτιείς παρέδωσαν στη βασιλική αντιπροσωπεία μέρος του λειψάνου και ο Αυτοκράτορας ως αντίδωρο, έκτισε με μεγάλη αυτοκρατορική χορηγία τον περίλαμπρο ναό του Αγίου Λαζάρου γύρω στις αρχές του 10ου αιώνα.

Η μεταφορά μέρους του ιερού λειψάνου του Αγίου από το Κίτιον στην Κωνσταντινούπολη, έγινε κατά το έτος 899/900. Η εκκλησία γιορτάζει το γεγονός αυτό στις 17 Οκτωβρίου. Η μεταφορά περιγράφεται σε δύο πανηγυρικούς λόγους που εκφώνησε μπροστά στο ιερό λείψανο ο Μητροπολίτης Καισαρείας Αρέθας, μαθητής κι’ αυτός του Μεγάλου Φωτίου. Από τους λόγους αυτούς μαθαίνουμε ότι το ιερό λείψανο μεταφέρθηκε από τη Χρυσούπολη [που βρίσκεται απέναντι από την Κωνσταντινούπολη στη ασιατική πλευρά] στην Αγία Σοφία, με τη συνοδεία του αυτοκράτορα Λέοντα που ηγείτο μεγαλοπρεπούς πομπής. Τοποθετήθηκε σε ναό στο όνομα του Αγίου, που έκτισε για τον σκοπό αυτό ο Λέων. Καθιερώθηκε δε ως έθιμο, η παρουσία του Αυτοκράτορα στο ναό κατά το Σάββατο του Λαζάρου.

Μέρος του λειψάνου του Αγίου βρέθηκε τυχαία το 1972 εντός ξύλινης θήκης σε μαρμάρινη λάρνακα που φέρει εξωτερικά την επιγραφή «ΦΙΛΙΟΥ» [από το όνομα Φίλιος]. Αυτό αποδεικνύει ότι οι Κιτιείς δεν είχαν παραδώσει όλο το λείψανο στους βασιλικούς απεσταλμένους, αλλά μεγάλο μέρος από αυτό. Το ιερό λείψανο μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη μαζί με την παλιά λάρνακα.

Πηγές: 1. Χαράλαμπος Χοτζάκογλου, Άγ. Λάζαρος Λάρνακας, Ιστορία-αρχιτεκτονική-Τέχνη του ιερού ναού του Αγ. Λαζάρου, σσ.15-16, Λευκωσία 2004. 2. Άντρος Παυλίδης, Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια [Μ.Κ.Ε.], τόμ. 9, εκδ. Φιλόκυπρος, Λευκωσία 1988.

Advertisements
This entry was posted in Εκκλησίες της Λάρνακας. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s