[134] Αρχοντικό Ευθυμιάδη: ένα από τα ελάχιστα αρχοντικά που διασώθηκαν στη Σκάλα

 

Ο δρόμος και το αρχοντικό σε φωτογραφία του 1878 με την έναρξη της Αγγλοκρατίας. Το σπίτι μετά το αρχοντικό προς τη θάλασσα είναι της ίδιας εποχής. Ανήκε στον Σοφοκλή Μιχαηλίδη. Σήμερα είναι περιουσία του Δήμου και στεγάζει σε μοντέρνο κτήριο το Δημαρχείο (Ιστορικό Αρχείο Δήμου Λάρνακας).

Τιμώντας τον Νικόλαο Λανίτη (1852-1896), τον πρώτο διευθυντή του Σχολαρχείου, της Ελληνικής Σχολής που ιδρύθηκε στη Λάρνακα το 1822, ο Δήμος της πόλης έδωσε το όνομά του σε δρόμο που βρίσκεται κοντά στο παραλιακό μέτωπο, κάθετα προς αυτό. Στη γωνία της οδού Νικολάου Λανίτη και της Λεωφόρου Αθηνών, στεγάζεται σήμερα σε ιδιόκτητο χώρο το Δημαρχείο, στο ίδιο σημείο που είχε στεγαστεί ξανά αρχές του ’30.

Στην οδό Νικολάου Λανίτη βρίσκεται το αρχοντικό Ευθυμιάδη, ένα από τα λίγα σπίτια που γλύτωσαν από τη φθορά του χρόνου και την κατεδαφιστική μανία της κακώς νοούμενης ανάπτυξης. Σήμερα ευτυχώς το κτήριο έχει κηρυχθεί αρχαίο μνημείο από το Τμήμα Αρχαιοτήτων. Κτίστηκε το 1869 και αποτελεί τυπικό παράδειγμα αρχιτεκτονικής του 19ου αιώνα. Πρόκειται για διώροφη οικοδομή. Στο ισόγειο βρίσκονται δύο ανεξάρτητα καταστήματα και αποθήκες που εξυπηρετούσαν τις επιχειρηματικές δραστηριότητες της οικογένειας Ευθυμιάδη. Ο όροφος όπου διέμενε η οικογένεια, συνδέεται με το ισόγειο και τον ηλιακό με μια πετρόκτιστη σκάλα. Το καθιστικό του ορόφου βρίσκεται στο κέντρο, ενώ δεξιά και αριστερά του βρίσκονται τα δωμάτια. Μεγάλα παράθυρα στον όροφο και το ισόγειο εξασφαλίζουν φωτισμό και αερισμό.

(Ιστορικό Αρχείο Δήμου Λάρνακας).

Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό είναι το κιόσκι. Σαν διακοσμητικό και λειτουργικό στοιχείο των κυπριακών σπιτιών, το κιόσκι άρχισε να χρησιμοποιείται ευρέως μετά το 1860, όταν οι Οθωμανοί αναγκάστηκαν να παραχωρήσουν κάποιες ελευθερίες στούς υπόδουλους χριστιανικούς λαούς μετά τον Κριμαϊκό πόλεμο με τη Ρωσία [συνθήκη Χαττί Χουμαγιούν-1856 και Τανζιμάν-1860]. Το κιόσκι φέρει τέσσερα παράθυρα και καταλαμβάνει περίπου το ένα τρίτο του πλάτους του δρόμου. Η προσθήκη αυτή προς την πλευρά του δρόμου ήταν μια εξέλιξη εξωστρέφειας και ελευθερίας, αποτέλεσμα των κοινωνικών αλλαγών της εποχής. Βέβαια, τα περισσότερα σπίτια των προξένων διέθεταν κιόσκια πολύ πριν το 1860.

Το αρχοντικό φωτογραφισμένο από τη θάλασσα, όπως παρουσιάζεται σήμερα (φωτ: Σ. Αντωνιάδη).

Από το σημερινό δρόμο το μόνο που έμεινε να θυμίζει την παλιά ρομαντική γειτονιά είναι το αρχοντικό Ευθυμιάδη. Όλα τα άλλα έχουν κατεδαφιστεί και ξανακτιστεί.

Βιβλιογραφία: 1. Γλαύκος Πολυδούρης από το βιβλίο, Ιστορία της Λάρνακας, σσ. 293-295, έκδοση Δήμου Λάρνακας, Λάρνακα 2005. 2. Αριστείδης Λ. Κουδουνάρης, Βιογραφικόν Λεξικόν Κυπρίων 1800-1920, σ. 293, Λευκωσία 2010.

Advertisements
This entry was posted in Δήμος Λάρνακας, Εκπαίδευση, Ιστορικά κτήρια. Bookmark the permalink.

One Response to [134] Αρχοντικό Ευθυμιάδη: ένα από τα ελάχιστα αρχοντικά που διασώθηκαν στη Σκάλα

  1. Ο/Η saminet λέει:

    Πολύ αυστηρή παρατήρηση, την οποία σου επιστρέφω με το ίδιο ύφος: άνοιξε το λεξικό του καθηγητή Γλωσσολογίας Μπαμπινιώτη σσ.970-971 και δες πως γράφετε και με τους δύο τρόπους. Γράφει ο καθηγητής:..»είναι προφανές ότι η γραφή κτήριο είναι η μόνη ορθή, ενώ η γραφή κτίριο, οφείλεται σε παρετυμολογική σύνδεση με το ρήμα κτίζω (που δεν είναι δυνατό να δώσει παράγωγο σε -ριο[ν]). Και σίγουρα ο Μπαμπινιώτης είναι πιο σύγχρονος από τον Ελευθερουδάκη του 19ου αιώνα που ήταν εκδότης.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s