[165] Τα Ενετικά Κανάλια της Αλυκής

Ένα προϊόν που οι Ενετοί προστάτευσαν λόγω του μεγάλου κέρδους που είχαν απ’ αυτό, ήταν το αλάτι που παρήγαγαν οι Αλυκές της Λάρνακας. Με πρωτοποριακά έργα που κατασκεύασαν σε όλο το διάστημα της παρουσίας τους στο νησί [1489-1571], μπόρεσαν να αυξήσουν την παραγωγή άλατος, αφού κατάφεραν να εκτρέψουν προς τη θάλασσα τη ροή δύο χειμάρρων, του Πετροκόλυμπου στην περιοχή του Χαλά Σουλτάν Τεκκέ και του Κωλόπαννου, του σημερινού ποταμού των Καμάρων. Οι χείμαρροι αυτοί προξενούσαν μεγάλες ζημιές στην παραγωγή άλατος, αφού κατά τη διάρκεια του χειμώνα διοχέτευαν στις λεκάνες των Αλυκών μεγάλες ποσότητες λάσπης και νερού. Η κατάσταση αντιμετωπίστηκε με την ευρηματικότητα ενός Κύπριου μηχανικού, του Φραγκίσκου Ζαχαρία, ο οποίος το 1527 κατόρθωσε να εκτρέψει προς τη θάλασσα την ροή των χειμάρρων. Αυτό έγινε κατορθωτό με την κατασκευή ενός καναλιού γύρω από την Αλυκή μήκους τριών μιλίων μαζί με άλλα αντιπλημμυρικά έργα. Έτσι, ο Κωλόπαννος μέσω του βορειοανατολικού τμήματος του καναλιού διοχετεύτηκε προς τη θάλασσα, εκεί που βρίσκεται σήμερα το αλιευτικό καταφύγιο στην Πιαλέ Πασά. Ο Πετροκόλυμπος οδηγήθηκε από το νότιο κομμάτι του καναλιού στη νότια μικρή Αλυκή και ακολούθως στη θάλασσα.

Ο καθαρισμός του βορειοανατολικού μέρους του καναλιού που διοχέτευε τα νερά της Αλυκής στη θαλάσσια περιοχή του Ψαρολίμανου. Το μέρος αυτό του καναλιού υφίσταται ακόμα κατά μήκος του πεζόδρομου στο δάσος της Αλυκής πίσω από το στρατόπεδο. Η παραγωγή άλατος συνεχίστηκε επί Αγγλοκρατίας. Δεξιά βρίσκεται σήμερα η Λεωφόρος Αρτέμιδος. Στο βάθος υπήρχε γεφύρι – σημειώνεται στο χάρτη – που οδηγούσε αριστερά στη λίμνη της Αλυκής.

Την περίοδο της Αγγλοκρατίας συνεχίστηκε η παραγωγή άλατος. Οι Άγγλοι καθάριζαν τα κανάλια και τα εμβάθυναν, ώστε να διευκολύνεται η εκκένωση της λάσπης και των επί πλέον ομβρίων υδάτων που μαζεύονταν μέσα στη λεκάνη, κυρίως, της μεγάλης Αλυκής. Επίσης ενίσχυσαν τα ευάλωτα σημεία των καναλιών, κτίζοντας στις όχθες τους, τσιμεντένιες σκαλωτές κατασκευές για προστασία από τα ορμητικά νερά των χειμάρρων. Δύο τέτοιες κατασκευές σώζονται, μια σε κάθε κανάλι [η μια νότια του Παττίχειου Θεάτρου, δίπλα στον πεζόδρομο και η άλλη λίγο μετά το Χαλά Σουλτάν Τεκκέ].

Τα κανάλια βρίσκονταν σε λειτουργία μέχρι το 1980 που συνεχιζόταν η εξόρυξη άλατος. Λόγω της δημιουργίας του στρατοπέδου πλησίον της Αλυκής και της οικιστικής ανάπτυξης στην περιοχή Πιαλέ Πασά, μεγάλο μέρος των καναλιών έχει καταστραφεί. Διασώζονται όμως και είναι ορατά μεγάλα τμήματα δίπλα στις όχθες της μεγάλης Αλυκής. Το μεν νότιο κανάλι βρίσκεται αριστερά του δρόμου που οδηγεί στο Χαλά Σουλτάν Τεκκέ, το δε βορειοανατολικό, αριστερά του πεζόδρομου που οδηγεί τους περιπατητές προς την κατεύθυνση που βρίσκεται το «Κτήμα Μακένζυ».

Πηγές: 1.Νάσα Παταπίου, Λάρνακα-Βενετία 500 Χρόνια Σχέσεων και Επαφών, σσ.22-27, έκδοση Δήμου Λάρνακας, 2010 2. Ο χάρτης προέρχεται από το ιστολόγιο www.larnaka.wordpress.com του Φοίβου Σταυρίδη. 3. Η φωτογραφία: Ιστορικό Αρχείο Δήμου Λάρνακας.

Advertisements
This entry was posted in Αγγλοκρατία, Αλυκή Λάρνακας, Περιβάλλον, Χάρτες. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s