[184] Εκκλησίες των Αγίων Αναργύρων στην επαρχία Λάρνακας

Χαλκογραφία του τέλους του 19ου αιώνα. Δεξιά το παρεκκλήσι των Αγίων Αναργύρων κολλημενο στην εκκλησία της Παναγίας της Αγγελόκτιστης.

Με την ευκαιρία της σημερινής γιορτής των Αγίων Αναργύρων, κάνουμε μια σύντομη αναφορά στις πέντε εκκλησίες των Αγίων αυτών στην επαρχία Λάρνακας. Οι εκκλησίες βρίσκονται, στους Αγιούς Βαβατσινιάς [1871], στον Άγιο Θεόδωρο [1919], στο Μαρώνι [1950], στο Κίτι [12ος αιώνας] και δύο στα Πάνω Λεύκαρα, μια της εποχής της Τουρκοκρατίας και η άλλη πολύ πρόσφατη της δεκαετίας του ’40.

ο

Το παρεκκλήσι κολλήμενο στη βόρεια πλευρά της Αγγελόκτιστης.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν δύο εξ’ αυτών: το λατινικό παρεκκλήσι παρά την Παναγία της Αγγελόκτιστης στο Κίτι και η εκκλησία στους Αγιούς Βαβατσινιάς.

Κανένας από τους φίλους που ρώτησα δεν γνώριζε το όνομα του μικρού παρεκκλησιού στη βόρεια πλευρά της Αγγελόκτιστης. Μπροστά στη μεγαλοπρέπεια της βυζαντινής εκκλησίας της Αγγελόκτιστης, μας διαφεύγουν ενίοτε τα δευτερεύοντα, τα οποία όμως έχουν και αυτά  την ιστορική τους αξία. Κτίστηκε το 12ο αιώνα προς τιμήν των ιαματικών Αγίων Αναργύρων, Κοσμά και Δαμιανού. Η εκκλησία δυστυχώς δεν είναι ανοιχτή στους επισκέπτες, ντόπιους και ξένους, κάτι που ίσως να ενισχύει τη σχετική άγνοια.

Η εκκλησία διαθέτει τοιχογραφίες, εκ των οποίων οι σημαντικότερες είναι αυτή των Αγίων Αναργύρων του δεύτερου μισού του 14ου αιώνα [1350-1400] και του έφιππου Αγίου Γεωργίου που δρακοκτόνου. Επίσης του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, του Αγίου Δημητρίου, του Αγίου Θεοδώρου, της Αγίας Μαρίνας και αδιάγνωστης Αγίας με βασιλικά ενδύματα και στέμμα. Όλες οι τοιχογραφίες είναι του 15ου και του 16ου αιώνα.

Μερικές από τις τοιχογραφίες του παρεκκλησίου

Η ανέγερση του παρεκκλησίου συνδέεται με την εκδήλωση λοιμού που εκδηλώθηκε στην περιοχή την εποχή εκείνη και χρησιμοποιήθηκε για την τέλεση νεκρώσιμων ακολουθιών. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι το παρεκκλήσι είναι αφιερωμένο στους γιατρούς Αγίους Κοσμά και Δαμιανό. Το 1967 το Τμήμα Αρχαιοτήτων ανακάλυψε μεσαιωνικές ταφές στη βόρεια πλευρά του παρεκκλησίου.

Η δυτική πλευρά της εκκλησίας με την οξυκόρυφη ξύλινη στέγη

Η τρίκλιτη εκκλησία στους Αγίους Βαβατσινιάς, είναι κτίσμα του 1871 πάνω στα θεμέλια μικρότερης παλαιότερης εκκλησίας. Κύριο χαρακτηριστικό του ναού είναι η αμφίκλινη ξύλινη στέγη, μια τεχνική που έχει την αφετηρία της στον μεσαίωνα και μιμείται το λεγόμενο ξυλόστεγο φραγκοβυζαντινό ρυθμό που συναντάται περισσότερο σε εκκλησίες της περιοχής του Τροόδους και συνεχίστηκε να χρησιμοποιείται και επί Τουρκοκρατίας σε πολλά χωριά της Κύπρου και της επαρχίας Λάρνακας [Οδού, Μελίνη, Βαβατσινιά, Δελίκηπος]. Η γοτθική στέγη αντί του βυζαντινού τρούλου χρησιμοποιήθηκε επί Τουρκοκρατίας για τους εξής λόγους: α) για την καλύτερη αντιμετώπιση των αντίξοων καιρικών συνθηκών [χιονόπτωση], β) γιατί η ξυλεία από το δάσος του Μαχαιρά ήταν πιο φτηνό και διαθέσιμο υλικό στη οικοδόμηση ναών και γ) γιατί η ξύλινη γοτθική στέγη δεν προκαλούσε την προσοχή των Τούρκων, όσο ο μεγαλοπρεπής βυζαντινός τρούλος.

Το καμπαναριό της εκκλησίας των Αγιών

Πηγές: 1.Ανδρέας Π. Φούλιας, Ο Ναός της Παναγίας Αγγελόκτιστης στο Κίτι Λάρνακας, σσ.18-20, Λευκωσία 2004 2.Φεραίος Χ., Ξυλόστεγη Φραγκοβυζαντινή αρχιτεκτονική Κύπρου, Περιοδ. Χρονικό [Εφημ., Πολίτης] τεύχ.,91, 23/2/2003. 3. Σωκράτης Τ. Αντωνιάδης, Μεσαιωνικά κατάλοιπα στην επαρχία της Λάρνακας, σσ.40-43, 136-137, Λάρνακα 2012.

Advertisements
This entry was posted in Εκκλησίες της Επαρχίας [εικόνες-τοιχογραφίες]. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s