[218] Τα παντοπωλεία της Σκάλας

Στο τέρμα της οδού Ερμού, εκεί που βρίσκεται σήμερα ο δημοτικός χώρος στάθμευσης, ήταν πριν μερικά χρόνια η Δημοτική Λιανική Αγορά, «το παντοπωλείο», όπως ήταν γνωστό στους Λαρνακείς. Κτίστηκε το 1928/29 όταν Δήμαρχος της πόλης ήταν ο Δημητρός Δημητρίου [Μάτσας], με σκοπό να στεγαστούν οι αγορές των φθαρτών και των κρεάτων που μέχρι τότε ήταν διάσπαρτες στους δρόμους γύρω από την περιοχή του Αγίου Λαζάρου. Πολλά χρόνια πριν, εκεί βρισκόταν η κατοικία της οικογένειας Palma από τη Νεάπολη της Ιταλίας. Αργότερα, λειτούργησε μεγάλο σαπουνοποιείο και εργοστάσιο κατασκευής σπίρτων του Ηλία Κίρζη που ήταν ο τελευταίος ιδιοκτήτης πριν το ακίνητο αγοραστεί από το Δήμο Λάρνακας και κτιστεί η Δημοτική Αγορά.

Η οδός Διονύσου, σήμερα Παύλου Βαλσαμάκη

Όπως προαναφέραμε, μέχρι το 1929, η αγορά της πόλης βρισκόταν σε δρόμους γύρω από τον Άγιο Λάζαρο, όπως στην Κλεάνθη Καλογερά [προέκταση της Ερμού προς το Κάστρο] και στη Διονύσου [σήμερα οδός Παύλου Βαλσαμάκη] που οδηγεί από την παραλία κατ’ ευθείαν στο ναό του Αγίου Λαζάρου. Όταν οι παλιοί Λαρνακείς αναφέρονται στο «παλιό παζάρι» εννοούν κατά κύριο λόγο την περιοχή των δρόμων αυτών.

Ένα χαρακτηριστικό των παλιών παζαριών ήταν η πλακόστρωσή τους. Έτσι και η παλιά αγόρα της Σκάλας πλακοστρώθηκε με πλάκες κατασκευασμένες από υλικό λάβας του Βεζούβιου από τη Νεάπολη της Ιταλίας. Ένα άλλο γνώρισμα των παζαριών ήταν η τοποθέτηση ψαθών και κανναβίτσας πάνω από τα μαγαζιά για προστασία των προϊόντων από τον ήλιο και τη βροχή.

Όταν το 1929 κτίστηκε η νέα Δημοτική αγορά στο τέρμα της Ερμού, η περιοχή της παλιάς αγοράς συνέχισε να σφύζει από ζωή μέχρι το 1959. Λόγω της γειτνίασης όμως με την τ/κ συνοικία περιέπεσε σταδιακά σε μαρασμό. Με την ένοπλη σύγκρουση που ξέσπασε τα Χριστούγεννα 1963, η παλιά αγορά εγκαταλείφθηκε και μοιραία μετατράπηκε σε νεκρή ζώνη μεταξύ του ε/κ και τ/κ τομέα. Το παλιό Παντοπωλείο ξαναζωντάνεψε μετά το 1974 με την εγκατάσταση και τη δραστηριοποίηση ε/κ προσφύγων.

Η Δημοτική αγορά αρχές του ’30. Φαίνεται η είσοδός της από την οδό Ερμού

Σαν ανατολίτικο παζάρι. Η Δημοτική Αγορά κτίστηκε το 1928/29 και       κατεδαφίστηκε το 1998

Η Δημοτική Λιανική Αγορά, αρχιτεκτονικά και λειτουργικά είχε την τυπική μορφή ανατολίτικου παζαριού. Από την κύρια είσοδο που βρισκόταν στην Ερμού έμπαινες σε ένα κεντρικό διάδρομο, όπου δεξιά και αριστερά ήταν τα καταστήματα των φθαρτεμπόρων με τους πάγκους να βρίσκονται μπροστά. Ο διάδρομος κατέληγε σ’ ένα ξέφωτο στο κέντρο της Αγοράς, το οποίο οδηγούσε σε τρεις κατευθύνσεις, σε δύο εξόδους δεξιά και αριστερά, ενώ ευθεία έμπαινες στην κρεατογορά και ιχθυαγορά. Οι πάγκοι των κρεοπωλών είχαν κυκλική διάταξη σε δύο πέταλα, ενώ οι ιχθυοπώλες καταλάμβαναν το κέντρο του χώρου. Μια τρίτη έξοδος από την κρεαταγορά οδηγούσε σε ένα κενό χώρο [σημερινή λαϊκή αγορά του Σαββάτου], όπου κάθε πρωΐ έφεραν και πουλούσαν τα προϊόντα τους οι χοντρέμποροι παραγωγοί.

Η Δημοτική Αγορά κατέστη ετοιμόροπη και έτσι το 1998 κατεδαφίστηκε. Σήμερα λειτουργεί ως χώρος στάθμευσης. Υπάρχουν σχέδια τα οποία προβλέπουν την κατασκευή ενός πολυχώρου που θα περιλαμβάνει καταστήματα, εστιατόρια, καφετερίες, χώρος στάθμευσης κ.ά. Είναι ένα σχέδιο πολύ ελκυστικό που στηρίζεται σ’ ένα μοντέλο αρχαίου οικισμού, αυτού της Χοιροκοιτίας. Βασικός άξονας του σχεδιασμού είναι η διάταξη των καταστημάτων τα οποία θα είναι αυτόνομα στον χώρο, θα έχουν κυκλικά σχήματα και θα είναι τοποθετημένα σε όλο το εμβαδόν του οικοπέδου κατά τρόπο που οι επισκέπτες θα μπορούν να διακοινούνται ελεύθερα μεταξύ των υποστατικών. Ένα μοντέρνο σχέδιο που υπόσχεται να αναβαθμίσει το αστικό κέντρο, αφήνοντας πίσω του το παλιό μοντέλο του ανατολίτικου παζαριού.

Πηγές: 1. Νεοκλής Κυριαζής, Συλλογή ιστορικών ειδήσεων της πόλεως Λάρνακα – Σκάλας, σσ.38, 41. 2. Νεοκλής Κυριαζής, Κοινωνική δράσις της πόλεως Σκάλα – Λάρνακα, σ.13. 3. Πληροφορίες από τους Φοίβο Σταυρίδη και Κρίτωνα Γεωργιάδη. 4. Φωτογραφίες: 1η και 2η από το Ιστορικό Αρχείο Δήμου Λαρνακας, η 3η της Νίκης Σολωμονίδου-Αχιλλέως, η 4η του Ρένου Ευρυβιάδη, 

Advertisements
This entry was posted in Δήμος Λάρνακας, Κοινωνική ζωή. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s