[288] Το χρονικό από την 31η Μαρτίου προς 1η Απριλίου του 1955. Έτσι ξεκίνησε ο αγώνας στη Λάρνακα

Ένας από τους πρωταγωνιστές των ημερών εκείνων, ο Γιώργος Λυκούργος, περιγράφει για πρώτη φορά με λεπτομέρειες πώς ξεκίνησε την 1η Απριλίου ο αγώνας της ΕΟΚΑ στη Λάρνακα:

«Ήταν ημέρα Πέμπτη. Πρωί πρωί, τα τρία στελέχη της ΕΟΚΑ, ο Σταύρος Ποσκώτης, ο Μιχαλάκης Παρίδης και ο υποφαινόμενος ξεκινήσαμε για τους τόπους εργασίας μας, που βρίσκονταν στη Λευκωσία. Ο Σταύρος, για το τυπογραφείο της Αρχιεπισκοπής όπου εργαζόταν ως διευθυντής, ο Μιχαλάκης Παρίδης, για το Εμπορικό Επιμελητήριο Κύπρου που στεγαζόταν στο κτηριακό συγκρότημα Χατζησάββα στη σημερινή Πλατεία Ελευθερίας (τότε Ιωάννη Μεταξά) και ο εγώ, για το κατάστημα της οδού Αισχύλου 25 στην εντός των τειχών Λευκωσία, το οποίο νοικιάζαμε με το θείο Στέφανο Σταυρίδη για την πώληση προϊόντων παραγωγής του εργοστασίου που ο ίδιος διατηρούσε στη Λάρνακα.

»Κατά τις 08:30-09:30 εμφανίζεται στο κατάστημά μου ο Σ. Ποσκώτης, ο οποίος μου ανακοίνωσε τη μεγάλη είδηση λακωνικά: «H έναρξη του Αγώνα ορίστηκε για απόψε η ώρα 0:30. Ειδοποίησε τον Μιχαλάκη στο Επιμελητήριο και πηγαίνετε το συντομότερο στη Λάρνακα, όπως θα πράξω κι εγώ. Εκεί, ειδοποίησε και τους υπόλοιπους και μερίμνησε για το υλικό. Θα συναντηθούμε όλοι στο σπίτι του Χ.Η., μόλις σκοτεινιάσει. Ως τότε δεν θα επικοινωνήσουμε ξανά».

IMG_0001»Το σπίτι αυτό βρισκόταν στη μέση περίπου της οδού Τουράν, παράλληλης με την οδό Παύλου Βαλσαμάκη (τότε Διονύσου) και βρίσκεται ακριβώς πίσω από το σημερινό πολυώροφο χώρο στάθμευσης του δημαρχείου. Ο δρόμος αυτός, αν και βρισκόταν στην Τ/κ συνοικία Σκάλας, ήταν μικτός από απόψεως κατοίκων, γιατί εκτός από τους Τ/κ διέμεναν εκεί και Ε/κ. Το σπίτι του Χ.Η. επιλέγηκε για λόγους ασφάλειας, γιατί όπως είχαμε παρατηρήσει, οι περιπολίες της Αστυνομίας στην περιοχή ήταν σχεδόν ανύπαρκτες λόγω μαζικής παρουσίας Τ/κ.

»Μετά την αναχώρηση του Ποσκώτη από το κατάστημα, πήγα χωρίς χρονοτριβή με το ποδήλατο στου Χατζησάββα για να ενημερώσω σχετικά τον Μ. Παρίδη, ο οποίος φανερά συγκινημένος μούσφιξε το χέρι λέγοντας: “Επιτέλους!”.

»Στη συνέχεια τηλεφώνησε για ταξί. Στη διαδρομή προς Λάρνακα κυριαρχούσε μέσα μας η συγκίνηση και ο ενθουσιασμός, ότι επιτέλους έφτασε η ώρα να γίνουν πραγματικότητα οι προαιώνιοι πόθοι. Η αποτυχία δεν περνούσε από το μυαλό μας κι όπως διαπυστώθηκε αργότερα ούτε από το μυαλό των άλλων συναγωνιστών.

»Μόλις επέστρεψα στη Λάρνακα, ειδοποίησα αμέσως τον Δημήτρη Φιλιαστίδη, ομαδάρχη της ομάδας “Κρόνος”, για τις εξελίξεις και του ζήτησα να ενημερώσει τα μέλη της ομάδας του για την κοινή μας συνάντηση στο σπίτι της οδού Τουράν. Μετά έπραξα κι εγώ το ίδιο, για το κάθε μέλος της δική μου ομάδας (“Άρης”).

»Μόλις βράδιασε μαζευτήκαμε στην προαναφερθείσα κατοικία οι δεκατρείς αγωνιστές που έλαβαν μέρος στις επιχειρήσεις της 1ης Απριλίου του 1955 στη Λάρνακα. Αυτοί ήταν τα μέλη των δύο ομάδων κρούσεως του “Κρόνου” και του “Άρη”, δύο μέλη της εφεδρικής ομάδας και ασφαλώς ο τομεάρχης. Τα ονόματά τους έχουν ως εξής: Σταύρος Ποσκώτης, ο υποφαινόμενος, Μιχαλάκης Παρίδης, Ιάκωβος Καϊσερλίδης, Στέλιος Χατζηκυριάκος, Χ.Η., Δημήτρης Φιλιαστίδης, Γεώργιος Αιμιλίου (Μυτιλλής), Ξάνθος Ιακωβίδης, Νίκος Παρτέλλας, Χριστάκης Μαυροψής, Πέτρος Παναγή, Χριστόδουλος Αντωνίου.

»Στην αρχή μας απηύθυνε λίγα λόγια ο τομεάρχης Ποσκώτης και αμέσως μετά άρχισε η προετοιμασία του υλικού που θα χρησιμοποιούσαμε για τις εκρήξεις.

»Οι στόχοι που επλήγησαν ήταν τέσσερις: το κτήριο του Κεντρικού Αστυνομικού Σταθμού, το γειτονικό διοικητήριο και η παραπλήσια αίθουσα του αποικιακού δικαστηρίου, όλα στην περιοχή των Φοινικούδων. Για το διοικητήριο χρησιμοποιήθηκε επίσης αριθμός βομβών Μολότωφ, ενώ για τον τέταρτο στόχο, την επίσημη κατοικία του Βρετανού διοικητή Αστυνομίας Λάρνακας Μίλλιγκ, χρησιμοποιήθηκαν αποκλειστικά βόμβες Μολότωφ.

»Άλλοι στόχοι που αποτελούσαν ευθύνη του Σταύρου Ποσκώτη ήταν η διακοπή του ηλεκτρικού ρεύματος, την ώρα των εκρήξεων σε τρία σημεία επί παγκύπριας κλίμακας: α) Στην ηλεκτροφόρο γραμμή Δεκέλειας-Λευκωσίας-Κυρήνειας σε σημείο μεταξύ Κόσιης-Πυροΐου. β) στη γραμμή Δεκέλειας-Λάρνακας-Λεμεσού σε σημείο νοτίως των Λιβαδιών και γ) στη γραμμή Δεκέλειας-Αμμοχώστου σε σημείο μεταξύ Δεκέλειας-Αυγόρου. Σημειώνεται ότι τότε ο Κεντρικός Ηλεκτροπαραγωγικός Σταθμός Κύπρου βρισκόταν στη Δεκέλεια.

»Ενώ εγώ καταγινόμουν με την ετοιμασία των εκρηκτικών, ο Σταύρος και ο Ξάνθος Ιακωβίδης αναχώρησαν με το αυτοκίνητο του Ξάνθου, για να συναντήσουν τους υπεύθυνους για τη διακοπή του ρεύματος. Στην Αθηένου συναντήθηκαν με τον τότε Δήμαρχο Παναγιώτη Κουμενή, ο οποίος υπόδειξε τον άνθρωπο που θα διέκοπτε το ρεύμα στην γραμμή Κόσιης-Πυροΐου˙ επίσης τον Γρηγόρη Αυξεντίου, ο οποίος ήταν υπεύθυνος για την περιοχή του (Δεκέλειας-Αμμοχώστου), καθώς και τον Στέλιο Χατζηκυριάκο για τα Λιβάδια. Εμείς οι άλλοι αναμέναμε την επιστροφή του Σταύρου και του Ξάνθου οι οποίοι δεν αργοπόρησαν. Όλα λειτούργησαν καλώς και το ρεύμα διακόπηκε σύμφωνα με το σχετικό προγραμματισμό.

»Μετά την επιστροφή του Ποσκώτη και του Ξάνθου συγχρονίσαμε τα ρολόγια μας, βεβαιωθήκαμε ότι οι τρεις αγωνιστές που θα άναβαμε τα φυτίλια των εκρηκτικών υλών ήμαστε εφοδιασμένοι με τους κατάλληλους αναπτήρες βενζίνης (με μικρό κάγκελο γύρω από το σημείο που ανάβει η φλόγα και τούτο για να μη σβήσει σε περίπτωση που θα φυσούσε αέρας), δόθηκαν οι τελευταίες οδηγίες, πήρε ο καθένας αριθμό προκηρύξεων που έπρεπε να διασκορπιστούν στην πόλη ευθύς μετά τις εκρήξεις, αποχαιρετιστήκαμε και τράβηξε ο καθένας για τον δικό του στόχο.

»Στο σημείο αυτό συνέβη κάτι απρόοπτο και ταυτόχρονα δυσάρεστο. Ο Χ.Η., στο σπίτι του οποίου βρισκόμασταν, έχασε τελείως τη ψυχραιμία του και συμπεριφερόταν παράξενα. Άρχισε να τρέμει, ν’ αγκαλιάζει και να φιλά έναν-έναν από εμάς επανειλημμένα, προφέροντας λόγια ανθρώπου που προφανώς διακατεχόταν από μεγάλη σύγχυση. Η κατάσταση αυτή προκαλούσε μια πρώτου μεγέθους απρόσμενη εμπλοκή, γιατί ο Χ.Η. επρόκειτο να τοποθετήσει  και να πυροδοτήσει  την εκρηκτική ύλη για την ανατίναξη της κύριας αίθουσας του αποικιακού δικαστηρίου Λάρνακας με φρουρό-βοηθό τον Παρίδη! Τη δύσκολη εκείνη στιγμή ο Μιχαλάκης βρισκόταν απέναντί μου. Ανταλλάξαμε ένα βλέμμα κατανόησης και αμέσως ακούστηκε η φωνή του εκλεκτού αγωνιστή: “Εγώ θα αναλάβω πλήρως την επιχείρηση εναντίον του δικαστηρίου. Χ., δώσε μου τον αναπτήρα και μείνε σπίτι σου να ησυχάσεις. Δεν θέλω φρουρό. Ξέρω καλά την περιοχή. Τα λέμε αύριο”.

»Λέγοντας αυτά ο Παρίδης πήρε σε μια τσάντα την αυτοσχέδια βόμβα και κατευθύνθηκε αθόρυβα στις δημόσιες τουαλέτες, που βρισκόντουσαν στην πίσω αυλή των αποθηκών του τελωνείου, για προσωρινή απόκρυψη όπως προνοούσε το σχέδιο.

34. Δημοσίευμα του Έθνους της 1ης Απριλίου»Οι υπόλοιποι στόχοι επλήγησαν από τους ακόλουθους αγωνιστές με τους εξής τρόπους: α) Το διοικητήριο, από τον Γεώργιο Αιμιλίου (Μυτιλλή), με βοηθό τον Χριστόδουλο Αντωνίου της εφεδρικής ομάδας. Ο στόχος αυτός πλεονεκτούσε έναντι των υπολοίπων, γιατί είχαμε αντικλείδι της εισόδου, πράγμα που επέτρεψε στους δυο συναγωνιστές να εισέλθουν στον χώρο με άνεση και ασφάλεια και να τοποθετήσουν χωρίς πίεση τα εκρηκτικά. Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό με την ολοκληρωτική κατάρρευση της σκάλας που οδηγούσε στον πρώτο όροφο του διοικητηρίου.

β) Κεντρικός Αστυνομικός Σταθμός. Από τον υποφαινόμενο με βοηθούς τον Ιάκωβο Καϊσερλίδη και τον Πέτρο Παναγή της εφεδρικής ομάδας. Η απόκρυψη του υλικού καθώς και των ποδηλάτων διαφυγής έγινε στο σπίτι των καθηγητριών του Λυκείου Λάρνακας  Ήβης και Μέδας Πετρίδου, στην οδό Καλογραιών, που απείχε δυο βήματα από την Αστυνομία.

γ) Επίσημη κατοικία του Άγγλου αστυνομικού διοικητή Μίλλιγκ, από τους Δημήτρη Φιλιαστίδης, Ξάνθο Ιακωβίδη, Νίκο Παρτέλλα και Χριστάκη Μαυροψή. Έγινε επίθεση με βόμβες Μολότωφ και αποκοπή τηλεφωνικών γραμμών.

δ) Η πρόκληση βραχυκυκλώματος στην ηλεκτροφόρα γραμμή Δεκέλειας-Λάρνακας-Λεμεσού, επιτεύχθηκε από τον Στέλιο Χατζηκυριάκο, έχοντας ως βοηθό του τον αδελφό του. Το βραχυκύκλωμα προκλήθηκε σε σημείο νοτίως των Λιβαδιών. Δυστυχώς όμως, χάσαμε από ηλεκτροπληξία τον πρώτο πεσόντα του αγώνα, τον Μόδεστο Παντελή από το Λιοπέτρι, ο οποίος είχε αποκρύψει από το προηγούμενο βράδυ σε υγρή βλάστηση τη σιδερένια αλυσίδα που χρησιμοποίησε για την πρόκληση του βραχυκυκλώματος στα ηλεκτροφόρα καλώδια στην περιοχή Δεκέλειας-Αυγόρου.

»Όλοι οι πιο πάνω στόχοι επλήγησαν με επιτυχία ακριβώς στις 0:30 της 1ης Απριλίου του 1955. Κατά τη διαφυγή τους οι αγωνιστές σκόρπισαν στους δρόμους της πόλης την πρώτη προκήρυξη του Διγενή.

»Η έναρξη του Απελευθερωτικού Αγώνα ήταν ήδη πραγματικότητα. Από τις πρώτες ενθουσιώδεις αντιδράσεις του κόσμου διαπιστώθηκε ότι ο λαός θα συμμετείχε μαζικά, προσδίδοντας σ’ αυτόν το ανάλογο λαϊκό κύρος. Εξάλλου η παρουσίαση των γεγονότων από το ντόπιο και ξένο Τύπο υπήρξε πολύ θετική, πράγμα που ενόχλησε σε μεγάλο βααθμό τη Μεγάλη Βρετανία».

Πηγή: Απόσπασμα από το βιβλίο «ΜΙΧΛΑΚΗΣ ΠΑΡΙΔΗΣ, Ο ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ-ΠΟΙΗΤΗΣ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ του Σωκράτη Τ. Αντωνιάδη, σσ. 101-107, Λάρνακα 2013.

Advertisements
This entry was posted in Ο αγώνας 55-59. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s