[340] Το μοναστήρι του Αγίου Μηνά και ιστορικά τοπωνύμια της περιοχής

Η Μονή του Αγίου Μηνά φωτογραφισμένη από το χωριό Κάτω Δρυς (φωτο: Σωκράτη Αντωνιάδη).

Η Μονή του Αγίου Μηνά φωτογραφισμένη από το χωριό Κάτω Δρυς (φωτο: Σωκράτη Αντωνιάδη).

Με την ευκαιρία της σημερινής εορτής του Αγίου Μηνά, μια σύντομη αναφορά για το μοναστήρι του αγίου και κάποια ενδιάφεροντα τοπωνύμια.

Μεταξύ Βάβλας και Κάτω Δρυ βρίσκεται η γυναικεία Μονή του Αγίου Μηνά. Δεν γνωρίζουμε πότε κτίστηκε και από ποιόν. Η πιο παλιά αναφορά για τη Μονή γίνεται σε παρασελίδιο σημείωμα στον κώδικα Paris.Gr.609 του 12ου αιώνα. Το σημείωμα χρονολογείται το 1562 και αναφέρει ότι το χειρόγραφο αυτό αγοράστηκε από τον Λεόντιο ιερομόναχο Προσμονάριο του Αγίου Μηνά «εν χωρίω Βάβλα». Η επόμενη αναφορά για το μοναστήρι γίνεται στο εσώφυλλο ευαγγελίου τυπωμένου στη Βενετία το 1606, όπου ο μοναχός Παρθένιος με ημερομηνία 14 Σεπτεμβρίου 1608 γράφει: «Το αφτόν εβαγκέλιον εν του αγίου μηνά βάβλας». Σε άλλο σημείωμα, στο ίδιο ευαγγέλιο, αναφέρει ότι το 1610 παρέλαβε τη Μονή του Αγίου Μηνά κάποιος Ακάκιος ιερομόναχος, χωρίς άλλες αναφορές για την ιδιότητά του. Από τα πιο πάνω στοιχεία, ειδικότερα από τον κώδικα του 12ου αιώνα, φαίνεται ότι η Μονή ιδρύθηκε προ της Τουρκοκρατίας.

Τα κτίσματα του μοναστηριού δεν ανήκουν όλα στην ίδια περίοδο. Το αρχαιότερο είναι το διώροφο κτίριο που βρίσκεται στη βόρεια πλευρά του μοναστηριού, όπου και η κύρια είσοδος. Η πτέρυγα αυτή χωρίς να είναι βέβαιο, μπορεί να χρονολογηθεί προς το τέλος του μεσαίωνα (μέσα 16ου αιώνα). Για το μοναστήρι αυτό σώζεται λαϊκή παράδοση, η οποία αναφέρει πως για την οικοδόμηση της εκκλησίας βοήθησε οικονομικά κάποιος Οθωμανός λινοβάμβακος, τον οποίο αργότερα, όταν πέθανε, τον έθαψαν οι μοναχοί εντός της μονής. Το μνήμα του κρυπτοχριστιανού αυτού παραμένει μέχρι σήμερα γνωστό, ως το μνήμα του Τούρκου. Το καθολικό της Μονής είναι του 18ου αιώνα (1754).

Στο περιοδικό «Τα Λεύκαρα», βρίσκουμε κάποιες ενδιαφέρουσες τοπογραφικές επισημάνσεις μεσαιωνικών τοποθεσιών κοντά στη Μονή του Αγίου Μηνά, που ερημώθηκαν κατά το μεσαίωνα ή αργότερα επί τουρκοκρατίας: «Προς ανατολάς σε απόσταση ¼ αγγλικού μιλίου υπάρχει η τοποθεσία και τα ερείπια του Πέρα Χωρκού, ανατολικότερα δε το ερειπωμένο χωριό Πρόδρομος (Απλίκι) με τάφους αρχαίους ελληνικούς. Νοτιοανατολικά, σε απόσταση ενός μιλίου, κείται κατερειπωμένος ο άγιος Επιφάνειος. Ένα μίλι δυτικά, βρίσκεται η Παναγία της Αγάπης».

Θα πρέπει επιπρόσθετα να αναφέρουμε το σημαντικό οικισμό «Γιαλονές» μεταξύ Βάβλας και Κάτω Δρυ, απ’ όπου πολλές οικογένειες μετακόμισαν προς τον Κάτω Δρυ κατά την περίοδο του ύστερου μεσαίωνα και μετέπειτα. Από επιτόπια έρευνα έχουμε διαπιστώσει ότι ο Άγιος Επιφάνειος ως τοπωνύμιο βρίσκεται βορειοδυτικά της Μονής του Αγίου Μηνά και όχι νοτιοδυτικά, όπως λανθασμένα αναφέρει το περιοδικό. Βορειοδυτικά της μονής βρίσκεται και το εξωκλήσι της Παναγίας της Αγάπης.

Πηγή: Σωκράτης Αντωνιάδης, Μεσαιωνικά κατάλοιπα στην επαρχία της Λάρνακας, Λάρνακα 2012.

Advertisements
This entry was posted in Εκκλησίες της Επαρχίας [εικόνες-τοιχογραφίες]. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s